မင္းသားေခ်

(၁) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္နွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တို႔က ဖြဲ႔စည္းေပးလိုက္သည့္ ေကာ္မတီနွင့္ ေကာ္မရွင္မ်ားတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္သာ ပါ၀င္ဖြဲ႔စည္းပါက ၂၀၀၈ ခုနွစ္ အေျခခံဥပေဒအရပင္ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ သတ္မွတ္ရမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ မဟုတ္သူမ်ားပါ ပါ၀င္ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ေကာ္မတီနွင့္ ေကာ္မရွင္မ်ားျဖစ္လွ်င္မူ ယင္းတို႔ကို ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ မသတ္မွတ္နိုင္ဟု ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ တရား႐ုံးက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါက ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လက္ခံရမည္သာ ျဖစ္သည္။ (၂) လႊတ္ေတာ္သို႔ ျပန္ၾကားသည့္ သမၼတ ဦးသိ္န္းစိန္၏ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လ (၂၀) ရက္ေန႔ပါစာအရ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ ႐ုံးကတင္သြင္းခဲ့၍ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ တရား႐ုံးက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သျဖင့္ ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းရန္ မျဖစ္နိုင္ဟူေသာအခ်က္သည္ သဘာ၀က်သည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ တရား႐ုံးမွာ အျမင့္ဆံုးတရား႐ုံးျဖစ္ေနသျဖင့္ မိမိဆံုးျဖတ္ထားသည္ကို မိမိျပန္ျပင္ရမည္ဆိုလွ်င္ တရား႐ုံးဟူ၍ပင္ ေခၚ၍မရနိုင္ပါ။ တခ်ိန္တည္းတြင္ ခြဲခြဲျခားျခားမစဥ္းစားခဲ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား သက္သက္ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားလွ်င္ပင္ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္မသတ္နိုင္ဟု တရား႐ုံးကဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါက ယင္းမွာလည္း လြဲေခ်ာ္ေနျပန္ပါသည္။ (၃) ယေန႔ ၾသဂုတ္လ (၂၁) ရက္ေန႔နံက္ ဘီဘီစီ အင္တာဗ်ဴးတြင္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဘုန္းျမင့္ေအာင္ ေျဖၾကားသြားသည္တို႔အနက္ ေအာက္ပါနွစ္ခ်က္မွာ လက္ခံနိုင္ဘြယ္မရွိပါ။ (က) သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အဆိုျပဳသည့္ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ေရးကို လက္မခံနိုင္ရျခင္းမွာ လႊတ္ေတာ္ဘက္က အားနည္းခ်က္ ျဖစ္သြားမည္ကို မလိုလား၊ ၄င္းတို႔ဘက္က အမွန္ဟု ယူဆသည္။ (ခ) ဦးသိန္းစိန္ ခန္႔ထားသည့္ အစိုးရ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔၀င္မ်ားတြင္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ခံထားရသူမ်ား မပါ၀င္ေသာ္လည္း လႊတ္ေတာ္က ၄င္းတို႔အား ျပည္ေထာင္စု အဆင့္သတ္မွတ္သည္။ လႊတ္ေတာ္က ဖြဲ႔စည္းသည့္ ေကာ္မတီ၊ ေကာ္မရွင္မ်ားတြင္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ခံထားရသူမ်ား မပါ၀င္ေသာ္လည္း အစိုးရက ၄င္းတို႔အား ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ သတ္မွတ္လက္ခံရမည္ ျဖစ္သည္။ ဦးဘုန္းျမင့္ေအာင္၏ အထက္ပါ တင္ျပခ်က္ နွစ္ခ်က္အေပၚ ေအာက္ပါအတိုင္းသံုးသပ္သည္။ (က) လႊတ္ေတာ္ဘက္က အားနည္းခ်က္ ျဖစ္ျခင္းမျဖစ္ျခင္းမွာ အဓိကမဟုတ္ပါ။ State Institutions ဟုေခၚသည့္ တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္မႈ အေဆာက္အအံုတစ္စံုလံုး ပံုမွန္လည္ပတ္ေရး အေျခခံကသာ ၾကည့္ရန္လိုပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မဟုတ္သူမ်ားပါ ပါ၀င္ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ေကာ္မတီနွင့္ ေကာ္မရွင္မ်ားအား ျပည္ေထာင္စုအဆင့္အျဖစ္ အတင္းအၾကပ္ သတ္မွတ္ခိုင္းျခင္းမွာ မမွန္ပါ။ သူရဦးေရႊမန္း၏ သား တိုးနိုင္မန္းဆိုသူမွာ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ မဟုတ္ပါဘဲလွ်က္ လႊတ္ေတာ္ကဖြဲ႔ေပးသည့္ ေကာ္မရွင္တစ္ခုထဲတြင္ ပါေနသည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္ ထြက္ေပၚလွ်က္ရွိသည္။ ယင္းကိုဟုတ္မဟုတ္ စီစစ္သင့္ပါသည္။ (ခ) Presidential System ဟုေခၚသည့္ သမၼတစနစ္ကို က်င့္သံုးသည့္ နိုင္ငံမ်ားတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မဟုတ္သူမ်ားအား အစိုးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားအေနျဖင့္ ခန္႔ခြင့္ရွိသည္။ ယင္းကို တကမၻာလံုးတြင္ က်င့္သံုးလွ်က္ရွိသည္။ ဤစနစ္ကို မႀကိဳက္လွ်င္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးေဆာင္သည့္ ပါလီမန္စနစ္ကို ေျပာင္းရပါမည္။ ယင္းတြင္အစိုးရ အဖြဲ႔၀င္မ်ားအားလံုးသည္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ျဖစ္ရပါမည္။ သမၼတစံနစ္ကို လက္ခံက်င့္သံုးလွ်င္မူ လႊတ္ေတာ္အား သမၼတဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရဖြဲ႔စည္းပံုႏွင့္ တထပ္တည္း စဥ္းစား၍မရပါ။ လႊတ္ေတာ္က ဖြဲ႔ေပးလိုက္သည့္ ႐ုိး႐ုိးကာ္မတီနွင့္ ေကာ္မရွင္မ်ားတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မဟုတ္သူမ်ားပါ၀င္ျခင္းမွာ ျပသနာမဟုတ္ပါ။ သို႔ရာတြင္ လႊတ္ေတာ္က ဖြဲ႔စည္းေပးလိုက္ၿပီး ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ရွိေစလိုသည့္ ေကာ္မတီနွင့္ ေကာ္မရွင္မ်ားတြင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ မဟုတ္သူမ်ားအား ပါ၀င္ေစလွ်င္မူ ေဖါင္းပြၿပီး တုိင္းျပည္အတြက္ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး ျဖစ္သြားပါမည္။ မလိုလားအပ္ေသာ ျပႆနာမ်ား ေတာက္ေလွ်ာက္ ေပၚနိုင္ပါသည္။ (၄) ဤ အၾကပ္အတည္းကို ေက်ာ္လႊားရန္မွာ တစ္နည္းသာရွိသည္။ ယင္းမွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အႀကံေပးသည့္အတိုင္း ဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပင္လိုက္ရန္ျဖစ္သည္။ စင္စစ္အားျဖင့္မူ ဦးသိန္းစိန္အေနျဖင့္လည္း ဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပင္ျခင္လြန္းလွလို႔ေတာ့ ဟုတ္ပံုမရပါ။ အျခားထြက္ေပါက္ရွာ၍ မေတြ႔သျဖင့္သာ ျဖစ္ပံုရသည္။ အရင္းခံျပသနာမွာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ တရား႐ုံးတရားသူႀကီးမ်ားအေပၚ အယံုအၾကည္နည္းၾကသည့္ ေနာက္ခံျဖစ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ စိတ္ႀကိဳက္ ခန္႔ခဲ့သည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖစ္ေနသည္။ ၄င္းတို႔အား ဦးသိန္းစိန္က စဥ္းစားခဲ့ရာ၌ အဂတိ တရားေလးပါးျဖစ္ေသာ ဆႏၵာ၊ ေဒါသ၊ ဘယာ၊ ေမာဟ ကင္းစြာ လြတ္လပ္၊ ဘက္မလိုက္ဘဲ ထက္ျမက္ရဲတင္းစြာ ဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္မည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း ၄င္း၏ စာအရ ထင္ရွားေနသည္။ အမ်ိဳးသား ညီလာခံတြင္ တာ၀န္ေက်ပြန္စြာ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္၍ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ျခင္းဟူသည္မွာ နိုင္ငံေရးအရ စဥ္းစားျခင္း ျဖစ္သည္။ ခုိင္းတာလုပ္မည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအျဖစ္ ယံုၾကည္၍ ခန္႔ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္မွာ ထင္ရွားေနသည္။ ဤသည္ကို လံုး၀လက္မခံသင့္ပါ။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ တရား႐ုံး၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဆန္႔က်င္ၾကျခင္းမွာ ဤအေျခခံေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဤအေျခခံကို အျမန္ဆံုးျပန္ျပင္ၿပီးမွသာ အျမင့္ဆံုးတရား႐ုံးမ်ား၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေလးစားလိုက္နာသည့္ အစဥ္အလာေကာင္းအား ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ စတင္ထူေထာင္နိုင္ပါမည္။ (၅) ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုကို စတင္ျပင္ဆင္ရန္မွာ ယခုအခ်ိန္ေကာင္းျဖစ္သည္။ အခန္း (၆) တရားစီရင္ေရးနွင့္ စပ္လွ်ဥ္းေသာ က႑တစ္စံုလံုးကို ျပင္လိုက္ရန္ျဖစ္သည္။ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံးကို သီးျခားခြဲထုတ္ထားသည့္အျပင္ တရားသူႀကီးမ်ားအား သမၼတလုပ္သူက စိတ္ႀကိဳက္ ခန္႔ခြင့္ ျဖဳတ္ခြင့္ရွိေသာ ျပဌာန္းခ်က္ ပါရွိေနသမွ် ကာလပတ္လံုး မည္သည့္အခါတြင္မွ် ဥပေဒစိုးမိုးေရး မရွိနိုင္ပါ။ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံးမ်ားအား သီးျခားခြဲထုတ္ထားသည့္ ျပဌာန္းခ်က္ကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ရန္လိုပါမည္။ တည္ဆဲ ၁၉၅၉ ခုနွစ္ တပ္မေတာ္ဥပေဒကို အသက္သြင္းရန္လိုပါမည္။ လြတ္လပ္၊ ဘက္မလိုက္၊ ထက္ျမက္ေသာ တရားစီရင္ေရး ယႏၱယားႀကီးေပၚေပါက္လာေအာင္ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္မ်ား အားမည္သို႔ခန္႔သင့္ ျဖဳတ္သင့္သည္ကို လူထုထံမွ သေဘာထားေတာင္းခံသည့္ လႈပ္ရွားမႈႀကီး စတင္သင့္ပါသည္။ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနွင့္ စပ္လွ်ဥ္းေသာ ကိစၥမ်ားကို စစ္အစိုးရကဖြဲ႔စည္းေပးထားေသာ လႊတ္ေတာ္ကြက္ကြက္ ကေလးအတြင္းမွာသာ စဥ္းစားျခင္းမ်ိဳးမျဖစ္သင့္ေတာ့ပါ။ လူထုမ်ားပါ ပါ၀င္ပတ္သက္ခြင့္ရေအာင္၊ လူထု၏ သေဘာ ဆႏၵမ်ားက်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထုတ္ေဖၚခြင့္ရေအာင္ သက္ဆိုင္ရာ နိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ လူထုအသင္းအဖြဲ႔မ်ား၊ သတင္းဌာနမ်ားက ကမကထ ျပဳၾကမည္ဆိုလွ်င္ စစ္မွန္ေသာ ဥပေဒစိုးမိုးေရး အတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ပါမည္။ (၆) ဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပင္ၿပီးေနာက္ တရားသူႀကီးမ်ားအား အစမွအဆံုး အသစ္ျပန္ခန္႔ႏုိင္သည္။ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္သတ္မွတ္ေရး ကိစၥအားလည္း အတိအက် ထည့္သြင္းျပဌာန္းနိုင္သည္။ သို႔မဟုတ္ပါက ေဒၚေအာင္စုၾကည္ဦးေဆာင္ေသာ ေကာ္မတီသည္ပင္ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္မရွိေတာ့ၿပီမွာ ေသခ်ာသည္။ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္မရွိလွ်င္ တိုင္းနွင့္ျပည္နယ္အဆင့္သာ ရွိပါမည္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒေအာက္သို႔ပင္ နွိမ့္ခ်စြာ ေခါင္းငံု႔၀င္ေရာက္ပါလွ်က္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကဲ့သို႔ ကမာၻသိ လူထုေခါင္းေဆာင္မ်ိဳးကို တိုင္းနွင့္ျပည္နယ္ အဆင့္ေလာက္မွာသာ အလုပ္ေပး ထားျခင္းမ်ိဳးမျဖစ္သင့္ပါ။ စစ္အာဏာရွင္မ်ား၏ ဖြဲ႕စည္းပံုဆိုင္ရာ လွည့္ကြက္မ်ားကိုေဖၚထုတ္ ဆန္႔က်င္လႈပ္ရွား သင့္ၾကပါသည္။

"႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးရွိတယ္ဆိုတာကို သမိုင္းအေထာက္အထားအရ မိမိတို႔ေျပာဆိုတာျဖစ္တယ္"ဟု ေအာက္တိုဘာလ(၂၅)ရက္ေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ အမ်ိဳးသား ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးႏွင့္တိုးတက္ေရးပါတီ၏ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးတာ၀န္ခံျဖစ္သူ ဦးသာေအးက ေျပာဆိုေၾကာင္း "လြတ္လပ္တဲ့အာရွအသံ(RFA)"သတင္းမွာ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္ကို ဖတ္ရႈခဲ့ရပါသည္။ ဦးသာေအးက ထိုသို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုလိုက္သည္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္အား တိုက္႐ိုက္စိန္ေခၚလိုက္သလို၊ ေျဗာင္ေစာ္ကားလိုက္ျခင္းလည္းျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္က "ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးမရွိပါ"ဟု လူသိရွင္ၾကား အတိအလင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုထားေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္ပါသည္။
စစ္တေကာင္း ေဒသိယဘဂၤလီစကားျဖင့္ အာရာဘဂၤလီ(ျမန္မာစကားျဖင့္ဆိုပါက တို႔ဘဂၤလီ)ဟု တစ္သက္ပတ္လံုး မိမိတို႔ကိုယ္ကိုမိမိတို႔ သုံုးႏႈန္းေျပာဆိုလာခဲ့သည့္ ဦးသာေအးလိုလူတစ္ေယာက္က ျပည္တြင္းျပည္ပမီဒီယာမ်ားေရွ႕တြင္ အာရာ႐ိုဟင္ဂ်ာ(တို႔ရိုဟင္ဂ်ာ)ဟု အရွက္မရွိေျပာဆိုသည္မွာ ယခုအခါ အဆန္းတစ္ခုမဟုတ္ေတာ့ပါေခ်။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ '႐ိုဟင္ဂ်ာနာမည္ျဖင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံရေရး'အတြက္ အစြန္းေရာက္ဘဂၤလီမ်ားက ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ယခုလို ၀ါဒျဖန္႔ေျပာဆိုေနၾကေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္ပါသည္။ အမွန္ေျပာရလွ်င္ လံၾကဳတ္ ဇာတ္လမ္းမ်ားမွအပ ဦးသာေအးတုိ႔တြင္ မည္သည့္သမိုင္းအေထာက္အထားမွ် အခိုင္အမာမရွိေခ်။
ရခိုင့္နန္းေတာ္တြင္ အမႈထမ္းခဲ့ၾကေသာ ဘဂၤလီစာဆိုသူမ်ား၏ ကဗ်ာမ်ားတြင္ "ရခိုင္ျပည္"ကို (႐ိုခ်န္ဂ္ ေဒ့ခ်္ (Roshang Desh)ဟု ေခၚေ၀ၚေရးသားထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ႐ိုခ်န္ဂ္(Roshang)မွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးကို ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ၿပီး ေဒ့ခ်္(Desh)မွာ တိုင္းျပည္ဟု အဓိပၸါယ္ရပါသည္။ အျခားေသာ ဘဂၤလီ စာေပအေထာက္အထားမ်ားကို ကိုးကားၿပီးေျပာရပါမူ ရခိုင္တို႔အား ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားက ရခန္ဂ္ သို႔မဟုတ္ ရာခန္ဂ္(Rakhang)၊ ႐ိုကမ္(Rokan)၊ ႐ိုခ်န္ဂ္(Roshang)စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚေ၀ၚခဲ့ၾကသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ သို႔ေသာ္ စစ္တေကာင္းနယ္သားမ်ားကမူကား ရခိုင္ လူမ်ိဳးမ်ားအား ရို၀န္ဂ္> ရိုဟန္ဂ္>ရိုခ်န္ဂ္ (Rowan> Rohang> Roshang)ဟု ေခၚဆိုခဲ့ၾကေၾကာင္း ေလ့လာသိရွိရပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ "႐ိုဟန္ဂ္"မွ အသံေျပာင္းလာသည့္ "႐ိုဟင္"မွာ "ရခိုင္"ကို ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ၿပီး "႐ိုဟင္ဂ်ာ"ဆိုသည္မွာ "ရခိုင္ျပည္သား"ဟု အဓိပၸါယ္ရေသာ စကားလံုးသာ ျဖစ္ပါသည္။ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးကို ေခၚေ၀ၚေသာ အမည္နာမတစ္ခုမဟုတ္ေခ်။ ဤအခ်က္ကို ေထာက္႐ႈ ျခင္းအားျဖင့္ "ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးမရွိပါ"ဟု သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္၏ ေျပာဆိုခဲ့ခ်က္အေပၚ ဘာမွအျငင္းပြားစရာမရွိေခ်။
ရခိုင္ျပည္ေရာက္ ဘဂၤလီမ်ားကား ပထမတြင္ အာရပ္သေဘၤာပ်က္ပံုျပင္ျဖင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးကို ဖန္တီးခဲ့ၾကပါသည္။ ရခိုင္ကမ္းေျခတြင္ သေဘၤာပ်က္၍ ေနရပ္မျပန္ႏိုင္ျဖစ္ခဲ့ၾကရေသာ အာရပ္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံအမ်ိဳးသမီးမ်ားညားကာ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးျဖစ္လာသည္ဟု ဆိုခဲ့ၾက၏။ စိတ္မမွန္ဘဲ ႐ူးသြပ္ေနသူ မ်ားမွအပ စဥ္းစားတတ္သူတိုင္း စဥ္းစားၾကည့္၍ ရႏိုင္ပါသည္။ လူမ်ိဳးသစ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေလာက္ေအာင္ အာရပ္သေဘၤာဘယ္ႏွစ္စင္းမွ် ရခိုင္ကမ္းေျခ၌ ပ်က္ခဲ့ပါမည္နည္း။ နဖူးစာပါ၍ အာရပ္မ်ားႏွင့္ညား ေသာ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားေကာ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ရွိႏိုင္ပါမည္နည္း။ အကယ္၍ အာရပ္မ်ားႏွင့္ရခိုင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားညားကာ လူမ်ိဳးသစ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္လာသည္ဆိုၾကပါအုန္း။ ထိုသူတို႔ ေျပာဆိုေသာဘာသာ စကားမွာ ရခိုင္စကား သို႔မဟုတ္ အာရပ္စကား သို႔မဟုတ္ ရခိုင္ႏွင့္အာရပ္ႏွစ္ဘာသာေရာေနေသာ စကားသာျဖစ္ရပါမည္။ စစ္တေကာင္းေဒသသံုး ဘဂၤလီစကားေတာ့ လံုး၀ျဖစ္ႏိုင္စရာမရွိပါ။ ရခိုင္ျပည္ ေရာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီတို႔၏စကားမွာ စစ္တေကာင္းနယ္သား ဘဂၤလီစကားသာျဖစ္ရာ အာရပ္သေဘၤာပ်က္ပံုျပင္မွာ ယုတၱိမရွိေၾကာင္း ထင္ရွားေနပါသည္။
ေနာက္တစ္ခုမွာ စစ္တေကာင္းနယ္မွ၀င္လာသူ ဘဂၤလီမူဆလင္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံအမ်ိဳးသမီးမ်ားညား ကာ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးျဖစ္လာသည့္ ဇာတ္လမ္းပင္ျဖစ္ပါသည္။ ရခိုင္တုိ႔မွာ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ အနီး ကပ္ဆံုးေနထိုင္ၾကေသာ္လည္း ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ဘဂၤလီအမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳမႈမရွိ သေလာက္ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ရခိုင္ျပည္တြင္ေနထိုင္ဖူးသူ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတိုင္း ဤအခ်က္ကို ေကာင္းစြာ သိၾကပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ဤဇာတ္လမ္းမွာလည္း စိတ္ကူးယဥ္ သက္သက္မွ်သာျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွား ေနပါသည္။
အႀကံပက္စက္လွေသာ ဘဂၤလီတို႔၏ အပိုင္ဖန္တီးလိုက္ေသာ ေနာက္ဆံုးေပၚသမိုင္းလိမ္တစ္ခုမွာ မူဆ လင္မ်ားသည္ ေအဒီရွစ္ရာစုကပင္ ရခိုင္ျပည္၌ အေျခခ်ေနထိုင္လာခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္သည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ေနထိုင္လာခဲ့သည့္ တိုင္းျပည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆို၀ါဒျဖန္႔ၾကျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ႏိုင္ငံမွ H M Saifur Rahman ဆိုသူကမူ ခရစ္သကၠရာဇ္ (၆၈၀)တြင္ Mohammad Ibone Al Hanafi ဆိုသူသည္ ပထမဆံုး မူဆလင္တစ္ေယာက္အေနျဖင့္ အီစၥလာမ္ ဘာသာျဖန္႔ခ်ီရန္ ရခိုင္ျပည္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ သူႏွင့္သူ႔ဇနီး၏ အထိမ္းအမွတ္အေဆာက္အအံုမွာ ယခုတိုင္ ေမာင္ေတာကမ္းေျခတြင္ ရွိေနေသးေၾကာင္း၊ ေအဒီ(၉)ရာစုကပင္ ရခိုင္ျပည္၌ မူဆလင္ အေျမာက္အမ်ား စတင္အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သူ၏ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္တြင္ ေရးသားခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ ဘဂၤလီမ်ားအဖို႔ ၄င္းတို႔၏ေရးသားေျပာဆိုခ်က္မ်ားအား အျခားသူမ်ားက လက္ခံႏိုင္ေလာက္သည့္ မည္သည့္အေထာက္အထားကိုမွ တင္ျပႏိုင္ျခင္းမရွိၾကေခ်။ တစ္ခ်ိဳ႕ဘဂၤလီ မ်ားကမူ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ပင္ ေအဒီတစ္ဆယ့္ႏွစ္ရာစုတြင္မွ ရခိုင္ျပည္သို႔ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ ၾကသူမ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆိုလိုက္ၾကပါေသးသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ဘဂၤလီမ်ားက လိုသလိုဆြဲယူ ေရးသား၀ါဒျဖန္႔ၾကျခင္း၏ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္မွာ သူတို႔သည္ ရခိုင္ျပည္၌ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားထက္ပင္ ေစာစီးစြာ ေရာက္ရွိေနထိုင္လာခဲ့ၾကသူမ်ားျဖစ္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသထူႏိုင္ရန္ပင္ျဖစ္ပါသည္။
ေအဒီရွစ္ရာစုကေရးထိုးခဲ့ေသာ အာနႏၵစျႏၵားေက်ာက္စာအရ အာနႏၵစျႏၵားမင္းႀကီးသည္ ဗုဒၶဘာသာ ၀င္ပင္ျဖစ္ေသာ္လည္း ျဗဟၼဏပုဏၰားတို႔အား ေျမလွဴခဲ့ေၾကာင္းေဖာ္ျပပါရွိရာ ရခိုင္ျပည္တြင္ ထိုစဥ္က တည္းက ဟိႏၵဴမ်ားရွိေနခဲ့သည္ဟု ေျပာႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ မူဆလင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍မူ တစ္ခြန္း တစ္ပါဒမွ် ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိေခ်။ ေ၀သာလီေခတ္တြင္ ေရးထိုးခဲ့ေသာအျခားေက်ာက္စာမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ရွိရသမွ်ေသာ သမိုင္းအထာက္အထားမ်ားအရလည္း ထိုစဥ္က ရခိုင္ျပည္တြင္ မူဆလင္မ်ား ေရာက္ရွိ ေနထိုင္မႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဘာမွမေတြ႕ရွိရေခ်။ သို႔ျဖစ္ရာ ေအဒီရွစ္ရာစကပင္ ရခိုင္ျပည္၌ မူဆလင္မ်ား အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့သည္ဆိုေသာအခ်က္မွာ စိတ္ကူးယဥ္ေျပာဆိုျခင္းမွ်သာျဖစ္ပါသည္။
ရခိုင္ျပည္၌ ေတြ႔ရွိရသမွ်ေသာ ေရွးေဟာင္းေက်ာက္စာမ်ားႏွင့္ ရာဇ၀င္သမိုင္းအေစာင္ေစာင္တို႔တြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ တစ္စြန္းတစ္စမွ် ေဖာ္ျပပါရွိျခင္းမရွိေခ်။ ရခိုင္ရာဇ၀င္မ်ားတြင္သာမက အိမ္နီးနားခ်င္းေဒသမ်ားမွ ေခတ္ၿပိဳင္သမိုင္းမ်ားတြင္လည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးဟူေသာ အေခၚအေ၀ၚႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မေတြ႔ရွိရေခ်။ ရခိုင္ျပည္ကို ျမန္မာတို႔တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ ျမန္မာစစ္သားမ်ားက မ်ိဳးျပဳန္းေအာင္သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားသိန္းခ်ီကာ အေရွ႕အိႏိၵယကုမၸဏီပိုင္ ဘဂၤလားနယ္ ထဲသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာခဲ့ၾကရေပသည္။ ၄င္းတို႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ အဂၤလိပ္တို႔ မွတ္တမ္းတင္ေရး သားခဲ့ရာတြင္လည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးအေၾကာင္း တစ္ခြန္းတစ္ပါဒမွ မပါရွိေခ်။ ၄င္းျပင္ ရခိုင္ျပည္ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ က်ေရာက္ၿပီးေနာက္ ေရးသားခဲ့ၾကေသာ မွတ္တမ္းမ်ားတြင္လည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးဟူ၍ ေဖာ္ျပထားခ်က္မရွိေခ်။ ဤကဲ့သို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးဆိုၿပီး မည္သည့္မွတ္တမ္းမ်ားတြင္မွ မပါရွိျခင္းမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး ရခိုင္ျပည္၌ မရွိခဲ့၍ပင္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္၌ ေရွးပေ၀သဏီကပင္ ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္ ဆိုေသာအခ်က္မွာ သမိုင္းလိမ္ သက္သက္မွ်သာျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေနပါသည္။ ေနာက္တစ္ခ်က္မွာ မူဆလင္မ်ားအေနျဖင့္ ေအဒီ(၁၂)ရာစုေရာက္မွ ဘဂၤလားနယ္ထဲသို႔ အလံုးအရင္းႏွင့္ ၀င္ေရာက္ ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သမိုင္းပညာရွင္မ်ားက လက္ခံထားၾကရာ ဘဂၤလီမူဆလင္မ်ားအေနျဖင့္ ထိုအခ်ိန္ထက္ ေစာ၍ ရခိုင္ျပည္ထဲသို႔ မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် လူဦးေရအေျမာက္အမ်ား ေရာက္ရွိေနထိုင္စရာ အေၾကာင္းမရွိလွေခ်။
႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘဂၤလီမ်ားကား လြတ္လပ္စြာေရးသားေျပာဆိုခြင့္ကို အလြဲသံုးစားျပဳကာ သမိုင္းလိမ္ မ်ားကို တစ္ခုၿပီးတစ္ခုဖန္တီးလွ်က္ ၀ါဒျဖန္႔ေနၾကသည္မွာ အလြန္ေအာ့ႏွလံုးနာစရာေကာင္းလွပါ သည္။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္သည္ မူဆလင္တိုင္းျပည္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာ ဘုရင္ ဘိုးေတာ္ေမာင္၀ိုင္း သိမ္းပိုက္သည္ထိ ရခိုင္ျပည္ကို မူဆလင္ဘုရင္မ်ားအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေၾကာင္း အရွက္မရွိေရး သားေျပာဆိုျခင္းမ်ားမွာ လြန္စြာခံျပင္းစရာေကာင္းလွပါသည္။ ဤအခ်က္မွာ ရခိုင္လူမ်ိဳး မ်ားအား တိုက္႐ိုက္ေစာ္ကားေနၾကျခင္းျဖစ္သလို စေကာေလာက္မွ ေစာက္မနက္ေသာအႀကံျဖင့္ ရခိုင္ျပည္အား သူတို႔၏ တိုင္းျပည္အျဖစ္ ေျဗာင္အရွင္ခံၾကျခင္းလည္းျဖစ္ပါသည္။
ထို႔ျပင္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ႏိုင္ငံသားဥပေဒျဖင့္ သူတို႔႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးမ်ား၏ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးကို ပိတ္ပင္ ခဲ့သည္ဟု ေျပာဆို၀ါဒျဖန္႔ၾကသည္မွာလည္း ယခုအခါ မၾကားခ်င္အဆံုး၊ မဖတ္ခ်င္အဆံုးပင္ျဖစ္ပါ သည္။ ဘဂၤလီမ်ား၀ါဒျဖန္႔သလို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒေၾကာင့္ ၄င္းတို႔၏ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရသည္ဆိုပါက ဘဂၤလီမ်ားအေနျဖင့္ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ လႊတ္ေတာ္အသီးသီး၌ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအျဖစ္ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ခံရစရာ အေၾကာင္းမရွိေခ်။ ဘဂၤလီတို႔သည္ ရခိုင္ျပည္ထဲသို႔ အခ်ိန္ကာလအမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္ အကြဲကြဲအျပားျပား ၀င္ေရာက္ လာသူမ်ားျဖစ္ၾက၍ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အခြင့္အေရးရရွိမႈအပိုင္းတြင္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး တူညီႏိုင္ လိမ့္မည္မဟုတ္ေပ။ ဤအခ်က္ကို လ်စ္လွ်ဴ႐ႈကာ ဘဂၤလီမ်ားက သူတို႔အား လူမ်ိဳးလိုက္ အခြင့္အေရး ေပးရန္ ေတာင္းဆိုေနၾကျခင္းမွာ ရသင့္ရထိုက္ေသာအခြင့္အေရးကို ေတာင္းဆိုၾကျခင္းမဟုတ္သျဖင့္ လိုက္ေလ်ာရန္ အေၾကာင္းမရွိလွေခ်။
၁၉၄၂ ခုႏွစ္ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပ်က္ျပားေနစဥ္ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ႏွစ္ခုတြင္ ဘဂၤလီမ်ားလက္ခ်က္ျဖင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား အစုအၿပံဳလိုက္ေသဆံုးခဲ့ရသည္မွာ အားလံုးအသိပင္ ျဖစ္ပါသည္။ မေသမေပ်ာက္က်န္ရစ္ခဲ့သူမ်ားမွာလည္း ဘုိးဘြားစဥ္ဆက္ေနထိုင္လာခဲ့ရာ နယ္ေျမမ်ား ကို စြန္႔ခြာထြက္ေျပးခဲ့ၾကရပါသည္။ ဤဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္မ်ားကား ရခိုင္သားတို႔၏ ရင္ထဲမွ ေပ်ာက္ပ်က္ သြားေသးသည္မဟုတ္။ သို႔ေသာ္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားကား သည္းညည္းခံကာ ဘဂၤလီမ်ားႏွင့္ အတူ ယွဥ္တြဲေန ထိုင္လာခဲ့ၾကေပသည္။
ဘဂၤလီမ်ားကား ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ "ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား ကင္းရွင္းေရး ေပၚလစီ" အား နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္ကို အတိတ္ျဖစ္ရပ္အခ်ဳိ႕က သက္ေသ ျပေနပါသည္။ ၄င္းတို႔သည္ မၿပီးေျမာက္ေသးေသာ သူတို႔၏ေပၚလစီအား လြန္ခဲ့သည့္ဇြန္လက တဖန္ ထပ္မံ၍ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ ၾကျပန္ပါသည္။ ရမ္းၿဗဲႏွင့္ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ျပသနာျဖစ္ခဲ့ မႈမ်ားကို အခြင့္ေကာင္းယူလွ်က္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္မွ ရခိုင္ရြာေပါင္းဆယ့္ငါးေျခာက္ရြာကို မီးရိႈ႕ ဖ်က္စီးကာ ရြာသားအခ်ိဳ႕အားလည္း ရက္ရက္စက္စက္သတ္ျဖတ္ပစ္ခဲ့ၾကပါသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ရခိုင္ လူမ်ိဳးမ်ား ရပ္ရြာစြန္႔ကာ အသစ္တဖန္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ၾကရပါသည္။ အဆိုပါမီး႐ိႈ႕မႈဂယက္မွာ စစ္ေတြသို႔ကူးသြားကာ ရခိုင္ႏွင့္ဘဂၤလီမ်ားအၾကား အျပန္အလွန္မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးသတ္ျဖတ္မႈမ်ား ျဖစ္ခဲ့ရေပသည္။
ဘဂၤလီမ်ားကား သူတို႔ကို ႏိုင္ငံတကာမွ အာ႐ံုစိုက္လာေစရန္ႏွင့္ သူတို႔ျပႆနာကို ႏိုင္ငံတကာ ျပႆနာျဖစ္လာေအာင္ အၿမဲႀကံစဥ္ေနခဲ့ၾကပါသည္။ စစ္ေတြတြင္ ျပသနာျဖစ္လိုက္သည္ႏွင့္ ရခိုင္ လူမ်ိဳးမ်ားက သူတို႔အား သတ္ျဖတ္ေနၾကေၾကာင္းႏွင့္ သူတို႔အိမ္မ်ားကိုလည္း မီးတင္႐ိႈ႕ လိုက္ၾကေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ုိင္းၾကားတြင္ ငုိျပခဲ့ၾကေပသည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအား သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ရခိုင္အိမ္မ်ားအား မီးတင္႐ိႈ႕ျခင္း စသည့္ျပစ္မႈမ်ားကို က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကေသာ ဘဂၤလီအေျမာက္အမ်ားမွာမူ အဖမ္းအဆီးခံရမည္ကိုေၾကာက္ရြံ႕ကာ မိမိတို႔အိမ္ကို မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ မီး႐ိႈ႕ပစ္ခဲ့ၾကၿပီး ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ႏိုင္ငံဖက္သို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ လူသတ္မႈႏွင့္ မီးတင္႐ိႈ႕မႈမ်ားကို ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားကသာ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကေၾကာင္း မီဒီယာမ်ားေရွ႕တြင္ စြပ္စြဲေျပာဆို ခဲ့ၾကပါသည္။ အျပန္အလွန္သတ္ျဖတ္မႈ၊ အျပန္အလွန္ မီးတင္႐ိႈ႕မႈျဖစ္ခဲ့ပါလွ်က္ ၄င္းတို႔၏ တစ္ဖက္ သတ္၀ါဒျဖန္႔ေျပာဆိုမႈမ်ားမွာ သူတို႔အေပၚ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားက နာက်ဥ္းသထက္ နာက်ဥ္းလာေအာင္ တြန္းပို႔ေပးခဲ့ပါသည္။ ရခိုင္ျပည္ကို မူဆလင္တိုင္းျပည္အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ရခိုင္ဘုရင္မ်ားကို မူဆလင္ဘုရင္မ်ားအျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအား သူတို႔အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္သူမ်ားအျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း ၀ါဒျဖန္႔ေျပာဆိုေရးသားမႈမ်ားေၾကာင့္ နဂိုကတည္းက မေက်မနပ္ျဖစ္ေနခဲ့ၾကေသာ ရခိုင္လူထုမွာ ယခုအခါ သူတို႔အေပၚ ယံုၾကည္မႈလံုး၀ကင္းမဲ့ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအေနျဖင့္ ၄င္းတို႔ႏွင့္ ဆက္လက္ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ရန္ လံုး၀မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ေၾကာင္း ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။
ဇြန္လအတြင္းက လူမ်ိဳးေရးအဓိက႐ုဏ္းျဖစ္ၿပီး အနည္းငယ္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းလာခဲ့သည္ႏွင့္ ရခိုင္လူ မ်ိဳးမ်ားမွာ ယခင္ကကဲ့သို႔ပင္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း ခရီးသြားလာမႈျပဳခဲ့ၾကသလို လယ္ယာ ကိုင္းကၽြန္းဥယ်ာဥ္ၿခံေျမမ်ားတြင္လည္း တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း ညအိပ္ညေနလုပ္ကိုင္ေနခဲ့ၾက ပါသည္။ ယုတ္မာ ေကာက္က်စ္လွသည့္ ဘဂၤလီမ်ားကမူ ထိုရခိုင္သားမ်ားအေပၚ ရန္စရွာသူကရွာ၊ အခြင့္အေရးရပါက လည္လွီးသတ္ျဖတ္သူကသတ္ႏွင့္ ျပႆနာျပန္၍မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ အစရွာေနခဲ့ၾက ပါသည္။ သည္းညည္း မခံႏိုင္သည့္အဆံုး ရခိုင္လူမ်ိဴးမ်ားက လက္တုန္႔ျပန္ခဲ့ရာ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ ရခုိင္-ဘဂၤလီ အဓိက႐ုဏ္းျဖစ္လာခဲ့ရေပသည္။ ျပႆနာျဖစ္စဥ္ကာလအတြင္း ဂ်င္ကလိဒဏ္ရာ၊ လွံဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးသူ၊ ဒဏ္ရာရသူ ရခိုင္လူမ်ိဳးအေျမာက္အမ်ားရွိသည္ကို ေထာက္႐ႈျခင္းအားျဖင့္ ဘဂၤလီမ်ားသည္ အဆိုပါလက္နက္မ်ားကို တင္ႀကိဳအစီအစဥ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ စုေဆာင္းထားခဲ့ၾကေၾကာင္း ထင္ရွားေနပါသည္။
ရပ္ရြာမီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးမႈခံခဲ့ၾကရေသာ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားမွာ နီးစပ္ရာေဆြမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း မ်ားတြင္ ခိုလႈံခဲ့ၾကေသာ္လည္း ဘဂၤလီမ်ားကား သူတို႔လူမ်ိဳးအမ်ားအျပားရွိေနရာ စစ္ေတြ၊ ေမာင္ေတာ ႏွင့္ ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကေပသည္။ ယခုလက္ရွိအေျခအေနတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အာဏာပိုင္တို႔အေနျဖင့္ နဂိုကတည္းက ဘဂၤလီလူဦးေရမ်ားႏွင့္ေနၿပီးျဖစ္ေသာ စစ္ေတြႏွင့္ေမာင္ေတာ နယ္မ်ားတြင္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာခဲ့ၾကသူမ်ားအား ေနရာခ်ထားေပးမႈ လံုး၀မျပဳလုပ္သင့္ေပ။ အကယ္၍ ဘဂၤလီမ်ားအား ထိုေဒသမ်ားတြင္ ေနရာခ်ထားလိုက္ပါက သူတို႔အား ပိုမိုအားျဖည့္ေပး လိုက္သလို ျဖစ္သြားပါလိမ့္မည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ သဲေခ်ာင္း၊ ၾကက္ကိုင္းလိုေနရာမ်ားတြင္ ဘဂၤလီ လူဦးေရ ပိုမိုတိုးပြားလာပါက စစ္ေတြၿမိဳ႕အေရွ႕ပိုင္းမွာ ရခိုင္ၿမိဳ႕ျဖစ္ၿပီး စစ္ေတြၿမိဳ႕အေနာက္ပိုင္းမွာ ဘဂၤ လီၿမိဳ႕ျဖစ္သြားမည္ကို အထူးသတိျပဳရန္ လိုအပ္လွပါသည္။
ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ရခိုင္ႏွင့္ဘဂၤလီတို႔အၾကား လူဦးေရအခ်ိဳးအစား အဆမ တန္ကြာဟေနသည့္အားေလ်ာ္စြာ ဘဂၤလီမ်ားက ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအေပၚ အားတင္ရန္ ၀န္မေလးတတ္ သည္ကို အတိတ္အျဖစ္အပ်က္မ်ားက သက္ေသျပေနပါသည္။ ယခုအခါ အခ်ိန္မေရြးက်ေရာက္လာ ႏိုင္ေသာ ဘဂၤလီတို႔၏ရန္ေၾကာင့္ ထိုေဒသမ်ားေန ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအဖို႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ မလံုမၿခံဳ ျဖစ္ေနရပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ လက္ရွိအာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ မ်ားတြင္ လူဦးေရအခ်ိဳးအစားကြာဟမႈ ေလ်ာ့နည္းသြားေအာင္ မျဖစ္မေနေဆာင္ရြက္ရန္ အေရႀကီး လွပါသည္။ ထိုၿမိဳ႕နယ္ႏွစ္ခုတြင္ ဘဂၤလီလူဦးေရ အနည္းဆံုး၃၀% ေလ်ာ့နည္းသြားေအာင္ ေရရွည္စီမံ ကိန္းမ်ားခ်မွတ္ကာ အျခားေနရာမ်ားသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေပးသင့္ပါသည္။ သို႔မဟုတ္ ထိုေဒသမ်ားတြင္ ရခိုင္လူဦးေရ အနည္းဆံုး၃၅% တိုးပြားလာေအာင္ လူေနအိမ္ယာမ်ားတည္ေဆာက္ၿပီး ေနရာခ်ထား ေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။
ေမာင္ေအာင္ခိုင္
၁၁/၁၁/၁၂
ကိုးကားေသာစာအုပ္စာတမ္းမ်ား
၁။ ဦးစံသာေအာင္၏ 'အာနႏၵစျႏၵ - ရွစ္ရာစုရခိုင္ေ၀သာလီမင္း',
၂။ Suniti Bhushan Qanungo, M.A, Ph.D, 'A History of Chittagong', Vol 1, Chittagong, 1988
၃။ Dr. Anamul Haque & Abdul Karim, 'Bengali Literature in Arakan (in Bengali)'
၄။ Ratan Lal Chakrabarti, 'Bangladesh-Burma Relation (in Bengali)', Dhaka, July 1984
၅။ Muhammad Yunus, 'Arakan : A Depressing Scene and Rohingyas Hail the Decision of President Bush', The Guardian (Weekly Journal), Dhaka, Sept 1, 1991
၆။ H M Saifur Rahman, 'Aung San Suu Kyi, Mahatma Ghandhi and Emperor Nero', Bangladesh Pratidin (Bangali Daily), Dhaka, June 27, 2012
၇။ Abdul Hoque Chowdhury, 'Ancient Arakan (in Bengali): Rowanga, Hindu and Barua Buddhist Inhabitants', Dhaka, January 1994
၈။ Abdul Hoque Chowdhury, 'Social and Cultural Aspects of Chittagong (in Bengali)', Dhaka, May 1988

ရခိုင္ျပည္ ျပႆနာရဲ႕ရင္းျမစ္
ဇြန္လနဲ ့ေအာက္တိုဘာလ ရခိုင္ျပည္အေရးအခင္းဟာ ပညာမတတ္မႈ၊ ဥပေဒပညာ နားမလည္မႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရတာျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚလာတယ္။ ဒီသံုးသပ္ခ်က္ေတြဟာ အေပၚယံအားျဖင့္ ၾကည့္လွ်င္ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ ထင္ရေပမယ့္ ေသခ်ာရဲ့လားလို ့ထပ္ေမးရင္ ခိုင္မာတဲ့ အခ်က္အလက္ အေထာက္ အထားေတြနဲ ့ခ်ျပႏိုင္မယ္မထင္ပါဘူး။ ဆိုေတာ့ ရခိုင္ျပည္အေရးအခင္းဟာ ပညာမဲ့ျခင္း၊ ဥပေဒကို နားမလည္ျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးလို ့ေျပာခ်င္တယ္။ ဒါဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတဲ့ အေမးရဲ ႔အေျဖကို ေျပာလိုတယ္။
ရခိုင္ျပည္ရဲ့ တစ္ျခားတစ္ဖက္မွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္မ်ား ရပ္တည္ခ်က္
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ယခုဖြဲ ့စည္းထားတဲ့အတိုင္းေျပာရရင္ ျပည္နယ္(၇)ခုနဲ႔ တိုင္း(၇)ခ ရွိပါတယ္။ စုစုေပါင္း(၁၄)ခုေပါ့ ။ အဲဒီ(၁၄)ခုထဲမွာ ရခိုင္ျပည္ကလြဲရင္ က်န္တဲ့ ျပည္နယ္(၆)ခုနဲ ့တိုင္း(၇)တိုင္းမွာလည္း အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္တဲ့လူေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ အစၥလာမ္ဘာသာ ကိုးကြယ္တဲ့လူေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုႏွင့္အတူ လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲေတြမွာ ဆင္ႏႊဲခဲ့တယ္။ လြတ္လပ္ ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာလည္း မြတ္ဆလင္ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပည္နယ္ကိစၥကို စိုးစဥ္းမွ် မေျပာဆိုခဲ့ပါဘူး။ ထို႔အတူ ဦးေန၀င္း အာဏာသိမ္းကာလနဲ ့မဆလေခတ္ တစ္ေလ်ာက္လံုးမွာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ၁၉၈၈ လူထုအေရးေတာ္ပံု ကာလေတြကေန ဒီေန ့အခ်ိန္ထိဘဲျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားေတြ ေတာင္းဆို တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့တဲ့ စစ္အာဏာရွင္စံနစ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီအေရး၊ လူ႔အခြင့္ေရး၊ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ ယံုၾကည္ခြင့္၊ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရးစတဲ့ မူေတြအေပၚမွာဘဲ ရပ္ၿပီးတိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၾကတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုႏွင့္အတူ တိုင္းျပည္ ေကာင္းစားေရးကို ေရွ႕႐ႈခဲ့တယ္။ တိုင္းျပည္အေပၚမွာ သစၥာရွိျပခဲ့တယ္။ ဒါေတြကို ျငင္း၍ မရႏိုင္သလို သမိုင္းအျဖစ္နဲ႔လည္း က်န္ရစ္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုကလည္း အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ၾကတယ္။ ဒီအေထာက္အထားေတြဟာ ရခိုင္ျပည္ကလြဲၿပီး က်န္တဲ့ ျပည္နယ္(၆)ခနဲ႔ တိုင္း(၇)ခုထဲက မြတ္ဆလင္ေတြရဲ့ ရပ္တည္မႈေတြျဖစ္တယ္။
ရခိုင္ျပည္မွာရွိတဲ့ ဘဂၤလီေတြရဲ့ ရပ္တည္ခ်က္
ရခိုင္ျပည္ထဲမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ကေတာ့ အျခားျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေတြမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြနဲ႔ ကြဲျပားပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕အိပ္မက္ဟာ မြတ္ဆလင္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ျပည္နယ္မွတစ္ဆင့္ သီးျခားမြတ္ဆလငႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ေရးျဖစ္တယ္။ ဒီအိပ္မက္မ်ိဳးကို အျခားျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေတြမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြ မက္ခဲ့တဲ့ အိပ္မက္(လႈပ္ရွားမႈသမိုင္း)ကို မေတြ႔ေသးပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္မွာရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးမေရးခင္ကပင္ ဒီအိပ္မက္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းစဥ္ကာလက ဘဂၤလီေတြရဲ့ ရပ္တည္ခ်က္
ဒုတိယကမာၻစစ္မျဖစ္ခင္ အႏၵိယႏိုင္ငံရွိ မြတ္ဆလင္မ်ားက သီးျခားမြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံတည္ေထာင္ေရး လႈပ္ရွားမႈဟာ ရခိုင္ျပည္မွာ ရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြအတြက္ ပံုေဖာ္စရာ အိပ္မက္တစ္ခုရရွိခဲ့ တယ္လို ့ေျပာရမွာ ျဖစ္တယ္။ သူတို ့အိပ္မက္က အိႏၵိယႏိုင္ငံက ခြဲထြက္ၿပီး ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသစ္ ထူေထာင္ေရးႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ရန္ျဖစ္တယ္။ ဆိုလိုတာက ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသစ္ျဖစ္ေပၚလာရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္တို ့ကို ထည့္ၿပီး ႏိုင္ငံသစ္တည္ေဆာက္ေရး ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြဟာ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္၊ ကရာခ်ီၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ အစၥလာမ္ညီလာခံမွာ ပါကစၥတန္နဲ႔ ေပါင္းစည္းေရးအဆိုကို တင္သြင္းခဲ့ဖူးတယ္။ ဆိုေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိရဲ့လားလို ့ေမးရင္ ရွိတယ္ေျဖရပါလိမ့္မယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္က ထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့ ဦးပုကေလးေရးထားေသာ ငါတို႔ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဘာေတြ လုပ္ခဲ့သလဲ တတိယတြဲမွာပါတဲ ေအာက္ပါေရးသားခ်က္က ခိုင္မာတဲ့အေထာက္ အထားလို ့ေျပာရပါလိမ့္မယ္။
" စစ္အတြင္း ၁၉၄၆ တြင္ Jami- a – tul Ulema-e Islam အဖြဲ႔ေပၚေပါက္လာရာ ၄င္းပါတီက ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ ကရာခ်ီသို႔သြားကာ ပါကစၥတန္လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားေနေသာ မြတ္ဆလင္ေခါင္းေဆာင္ ဂ်င္းနားႏွင့္ေတြ႔ဆံုၿပီး ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္တို႔ကို ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံႏွင့္ ပူးေပါင္းခြင့္ျပဳရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ ထိုသို႔ေဆြးေႏြးရာတြင္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းေဒသကို တိုက္ခိုက္ၿပီး ပါကစၥတန္ထဲသို႔ သြတ္သြင္းရန္ သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသအျဖစ္ ရရွိေအာင္လုပ္ေပးရန္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အိႏၵိယသို႔ အသြားတြင္ မြတ္ဆလင္ ေခါင္းေဆာင္ မစၥတာဂ်င္းနားႏွင့္ေတြ႔ဆံုခဲ့ရာ ဂ်င္းနားက ဘူးသီးေတာင္ႏွင ေမာင္ေတာေဒသမွ မြတ္ဆလင္မ်ားက ပါကစၥတန္ထဲသို႔ ပူးေပါင္းရန္ ေတာင္းဆိုမႈကို မိမိကိုယ္တိုင္ မေထာက္ခံေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ မြတ္ဆလင္ေခါင္းေဆာင္ ဂ်င္းနားက ရခိုင္ျပည္ ေမာင္ေတာႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္နယ္မ်ားကို ဘဂၤလားျပည္ (ယခုဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ)ထဲသို႔ သြတ္သြင္းေပးရန္ စစ္တေကာင္း မူဆလင္အခ်ိဳ႕က ေတာင္းဆိုခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဤသို႔လံုး၀မျဖစ္ေစရပါဟုေျပာရင္း ဗမာျပည္သာမက မည္သည့္အျခားနယ္ပယ္ကိုမွ သိမ္းယူရန္ သို႔မဟုတ္ ေတာင္းယူရန္ မူဆလင္လိ(ခ္)၌ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိေၾကာင္း ၊ ထိုကဲ့သို႔ဘဂၤလားျပည္အေရွ႕ပိုင္းမွ လက္တစ္ဆုပ္မွ်ေလာက္ေသာ မူဆလင္လူမ်ိဳးအခ်ိဳ႕၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ ဆိုသည္မွာလည္း ဘာမွ ဂ႐ုစိုက္စရာမလိုေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ ရွင္းျပခဲ့သည္။ "ဒီေနရာမွာ စကားခ်ပ္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တာက ၂၀၁၁ က က်ေနာ္ေရးသားခဲ့တဲ့ ဦးရာဇတ္မွသည္ ကိုျမေအးအထိ သို႔ေသာ္ တံခါးလာေခါက္ၿပီ ေဆာင္းပါးမွာ ဂ်င္းနားက ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာကို ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လို ့ အမွတ္မွားစြာ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးပါတယ္။ အမွန္က ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြက ေတာင္းဆိုခဲ့တာလို ့ အမွန္ကို ျပင္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဂ်င္းနားရဲ့ ျငင္းပယ္မႈေၾကာင့္ ဘဂၤလီေတြဟာ လက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ကို ေရြးခဲ့ၿပီး ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ကုန္ခါနီးမွာ မူဂ်ာဟစ္ပါတီကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္က ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ Jami- a – tul Ulema-e Islam အဖြဲ႔နဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ခဲ့ကာ ေငြေၾကးကို ဒီအဖြဲ႔က နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ရွာေပးၿပီး မူဂ်ာဟစ္ပါတီကို ပံ့ပိုးေပးခဲ့ပါ တယ္။ အဲဒီအဖြဲ႔ကဘဲ ေဘာ္တြန္မေလထံ စာေရးၿပီး သူတို႔ဟာ Indo-Burma Frontier မွာ ရွိတဲ့အတြက္ ပင္လံုညီလာခံမွာ Frontier ရပိုင္ခြင့္ကို တင္ျပ ေတာင္းဆိုလိုေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားခဲ့ေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္ထဲက ဘဂၤလီေတြ ပင္လံုဆီမလွမ္းႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လို ့ အျခားျပည္နယ္ေတြထဲမွာ ေနထိုင္တဲ့ ဦးေဖခင္ကေတာ့ ပင္လံုကို တက္ေရာက္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ဘာကို ျပေနသလဲဆိုေတာ့ တိုင္းျပည္အေပၚမွာ သစၥာေစာင့္သိမႈနဲ႔ တိုင္းျပည္ကို ဖဲ့ထုတ္ေရးရဲ့ ကြာဟမႈဘဲျဖစ္ပါတယ္။
ကေန႔႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔အမည္ခံထားတဲ့ ဘဂၤလီေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးမရခင္ လြတ္လပ္ေရးအႀကိဳကာလကပင္ မက္ခဲ့တဲ့ အိပ္မက္မ်ိဳးနဲ႔ အျခားျပည္နယ္ေျခာက္ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းခုႏွစ္တိုင္းမွာ ရွိေနတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြရဲ့ ဆႏၵ သေဘာထားဟာ ကြာျခားပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္ဘက္မွာ ရွိေနတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြရဲ႕ ဆႏၵသေဘာထားဟာ ေဒသ ခံရခိုင္ေတြနဲ႔ေရာ ျပည္ေထာင္စုကို လိုလားတဲ့ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုကိုပါ ေျခာက္ျခားေစပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္ထဲမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြအားလံုးဟာ ဒီလိုဘဲလားလို႔ေမးရင္ မဟုတ္ဘူးလို ့ ေျဖရပါလိမ့္မယ္။ ၁၉၃၁ ၀န္းက်င္က ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ား သမဂၢရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးထြန္းစိန္ဟာ ရခိုင္ျပည္ထဲက မြတ္ဆလင္တစ္ေယာက္ပါ။ တိုင္းျပည္ဖဲ့ထုတ္ေရးကို မႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီလို မ်ိဳးဆက္ေတြရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လို ့ ကေန႔အခ်ိန္မွာ အၾကမ္းဖက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘဂၤလီေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၊ တိုင္းျပည္ဖဲ့ထုတ္လိုျခင္းေတြေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့ ရခိုင္ျပည္ထဲက မြတ္ဆလင္ေတြပါ အေရာင္ေတြ စြန္းထင္းခံခဲ့ရသလို အေရာင္ေတြခ်ယ္သျခင္းကို ခံလိုက္ရပါတယ္။ ထို႔အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္နံတစ္လ်ားမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ထုကိုပါ ထင္ေယာင္ထင္မွား မယံုသကၤာစိတ္ေတြကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ဖဲ့ထုတ္လိုတဲ့ အၾကမ္းဖက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံဘဂၤလီေတြကို ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း ျမန္မာျပည္ထဲမွာရွိတဲ မြတ္ဆလင္ေတြ ျပသဖို ့လိုအပ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ ဘဂၤလီေတြရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္
ဆက္ေျပာရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးမရမီက ဖြဲ ့စည္းခဲ့တဲ့ မူဂ်ာဟစ္အဖြဲ ့ဟာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွာ တရား၀င္ဖြဲ႔စည္းၿပီး အဲဒီအဖြဲ႕က
(က) ကုလားတန္ျမစ္ အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္ နစ္ျမစ္အေရွ႕ဖက္ကမ္းၾကားေဒသကို မြတ္ဆလင္ေတြရဲ့ National Home အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးရန္။
(ခ) ရခိုင္ရွိမြတ္ဆလင္မ်ားကို တိုင္းရင္းသားစာရင္းထဲ ထည့္သြင္းေပးရန္ စသည္ျဖင့္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတယ္။ ဒီေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ခြဲျခမ္းၾကည့္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးမရမီကာေရာ ရၿပီးႏွစ္မွာပါ တိုင္းျပည္ဖဲ့ထုတ္ေရး ႀကိဳးပမ္းခဲ့ျခင္းကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ကာစမွာ ဘဂၤလီေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ တိုင္းရင္းသားစာရင္းမွာ ထည့္သြင္းထားျခင္းမရွိဘူးဆိုတာ ထင္ရွားေစသလို ဘဂၤလီေတြဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးကို သံုးစြဲျခင္းမရွိေသးဘူးဆိုတာလည္း ထင္ရွားေစပါတယ္။
၁၉၅၁ ခု ဇြန္လမွာ နယ္ပယ္အသီးသီးက ပါ၀င္တဲ့ မြတ္ဆလင္ညီလာခံကို ရခိုင္ျပည္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ အလယ္သံေက်ာ္ရြာမွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အလယ္သံေက်ာ္ ညီလာခံက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး အစိုးရသို႔ အိပ္ဖြင့္ေပးစာအျဖစ္ တင္ျပခဲ့တယ္။ ညီလာခံရဲ႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြထဲမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့
(က) ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းကို ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းေတာင္တန္းမ်ား၊ ကခ်င္ေဒသမ်ားနည္းတူ လြတ္လပ္ေသာ မြတ္ဆလင္ျပည္နယ္အျဖစ္ အျမန္ဆံုးဖြဲ႕စည္းေပးရန္၊
(ခ) စစ္ေတြၿမိဳ႕ကို ရခိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္း ေျမာက္ပိုင္းၿမိဳ႕ေတာ္ဟု သတ္မွတ္ကာ ၿမိဳ႕ႏွင့္ဆိပ္ကမ္းကြပ္ကဲမႈကို ရခိုင္ႏွင့္ မြတ္ဆလင္(၅၀)ရာခိုင္ႏႈန္းစီ စီမံခန္႔ခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ျပဳရန္ႏွင့္ ပထမဆံုးၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႏွင့္ တိုင္းမင္းႀကီးကို မြတ္ဆလင္လူမ်ိဳးမွ ခန္႔ထားရန္၊
(ဂ)လက္နက္ကိုင္တပ္ ဖြဲ႔စည္းေပးရန္ ထိုတပ္ဖြဲ႔မွ မြတ္ဆလင္(၅၀)ရာခိုင္ႏႈန္းပါ၀င္ရန္ ဗဟိုအစိုးရအဖြဲ႔တြင္မူ ၀န္ႀကီးခန္႔ထားရန္၊
(ဃ)တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္တြင္ အျခားျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ တိုင္းမ်ားနည္းတူ ကိုယ္စားလွယ္အညီအမွ် ေစလြတ္ခြင့္ရရန္၊
(င)မြတ္ဆလင္ေကာင္စီ ထားရွိခြင့္ျပဳရန္ စတဲ့အခ်က္မ်ားပါ၀င္ပါတယ္။
ဒီညီလာခံကို ပါလီမန္အမတ္မ်ားျဖစ္တဲ့ စူလတန္မာမြတ္၊ ဦးဖိုးခိုင္(မြတ္ဆလင္)၊ ေဒၚျမညြန္႔(မြတ္ဆလင္)တို႔ပါ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီပါလီမန္အမတ္မ်ားဟာ ဘာသာေရးလမ္းညြန္ခ်က္အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေန႔ လႊတ္ေတာ္ကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ဘဂၤလီအမတ္ေတြကို သတိႀကီးစြာ ထားရမယ္ဆိုတာ ထင္ရွားေစပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း လက္နက္ကိုင္ေနတဲ့ မူဂ်ာဟစ္ပါတီကလည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုထံသို႔ တင္သြင္းခဲ့သည့္ စာတမ္းထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားအနက္ အေရးႀကီးသည့္ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကေတာ့ --
(က) ရခိုင္ေဒသအတြင္းရွိ မြတ္ဆလင္မ်ားအားလံုးကို ႏိုင္ငံေတာ္အတြင္းရွိ ရခိုင္ မြတ္ဆလင္မ်ားအျဖစ္ လက္ခံရန္၊
(ခ) မူဂ်ာဟစ္မ်ားကို အၿမဲတမ္းတပ္မေတာ္တြင္ ရခိုင္မြတ္ဆလင္ ေသနတ္ကိုင္တပ္အျဖစ္ သီးျခားထားေပးရန္ စတဲ့ အခ်က္မ်ားပါ၀င္ပါတယ္။
သံုးသပ္ခ်က္
အထက္က တင္ျပခဲ့တဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ ႏွစ္ရပ္စလံုးမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးကို သံုးစြဲျခင္းမရွိေသးပါဘူး။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကာလမွာလည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာပါတီအျဖစ္ မွတ္ပံုတင္ခဲ့ေပမယ့္ ဒီစကားလံုးကို သံုးစြဲရင္ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ မျပဳခဲ့တဲ့အတြက္ အျခားနာမည္ကို ေရြးခဲ့ရတဲ့ သာဓကေတြရွိတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က အဲဒီစကားလံုးကို ပယ္ထားခဲ့ေပမယ့္ ဘဂၤလီေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာကို ေျခဆန္႔ၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့စကားလံုးကို ႏိုင္ငံတကာက သိေအာင္ ေငြေတြခင္းၿပီး ျပဳလုပ္လာခဲ့တယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း မီဒီယာအခ်ိဳ႕ကို အသံုးခ်ခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုး ျပႆာနာေတြ ဖန္တီးၿပီး ဘာသာေရးအရ ဖိႏွိပ္ခံေနရပါတယ္။ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ ေနပါတယ္လို ့ ေအာ္ဟစ္ခဲ့တယ္။ OIC လို အဖြဲ႔ကိုေတာင္ ျမန္မာျပည္ထဲ ၀င္ေအာင္ႏိုင္ေအာင္ထိ ထိုးေဖာက္လႈပ္ရွားႏိုင္တယ္။ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္သလို ျပည္တြင္း ျပည္ပ ဟန္ခ်က္ညီညီလႈပ္ရွားမႈဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲထိ ေရာက္ေအာင္ လႈပ္ရွားျပခဲ့တယ္။ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းကာလေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံ တနံတလ်ားမွာ ရွိေနတဲ့ ျမန္မာမြတ္ဆလင္ေတြကို မစည္း႐ံုးႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ ကေန႔ အခ်ိန္မွာ တစ္သားထဲျဖစ္ေအာင္ စည္း႐ံုးႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ေျပာမယ္ဆို ေျပာႏိုင္တယ္။ အထက္က တင္ျပခဲ့တဲ့ ရခိုင္ျပည္ထဲက ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘဂၤလီေတြရဲ့ လႈပ္ရွားမႈအဆင့္ဆင့္ဟာ လြတ္လပ္ေရးမရခင္ကပင္ ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ တိုင္းရင္းရင္းသားျဖစ္ေရး လႈပ္ရွားမႈရဲ႕ေနာက္ကြယ္မွာ မြတ္ဆလင္ျပည္နယ္မွသည္ မြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံ ထူေထာင္ေရးျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈေတြကို အာဏာမဲ့ေနတဲ့ ရခိုင္လူထုက ေခတ္အဆက္ဆက္ ထိေတြ႔ခံစားလာရျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္လူထုရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအေပၚမွာ ရပ္ၿပီးတုန္႔ျပန္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ပညာမတတ္မႈ၊ ဥပေဒကို နားမလည္မႈ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရပါတယ္ဆိုတဲ့အေျဖဟာ ခိုင္မာတဲ့အေထာက္ အထားမရွိတဲ့ ယိုင္နဲနဲ အေထာက္အထားေတြသာျဖစ္တယ္ဆိုတာကို အထက္က အေထာက္အထားေတြနဲ႔ ခ်ျပခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ဘယ္လိုဘဲျဖစ္ျဖစ္ အလယ္သံေက်ာ္ ညီလာခံရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြဟာ ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ သက္၀င္လႈပ္ရွားေနၿပီး ဟန္ခ်က္ညီညီ လႈပ္ရွားေနဆဲျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေျပာလိုပါတယ္။ ပါလီမန္ေခတ္ကလည္း လႊတ္ေတာ္ထဲထိ တင္သြင္းေဆြးေႏြးခဲ့ဖူးသလို ကေန႔အခ်ိန္မွာလည္း လႊတ္ေတာ္ထဲထိ သယ္ေဆာင္လာကာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြက ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ကိုင္လႈပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ေခတ္သစ္ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ျပင္းထန္တဲ့ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္လို႔ ေျပာရပါလိမ့္မယ္။ ။
ခိုင္လင္း(ေမဃ၀တီ)
ႏိုင္၀င္ဘာ(၁၁)၂၀၁၂ ညေန - ၄း၅၀

ရခိုင္ျပည္ ျပႆနာရဲ႕ရင္းျမစ္
ဇြန္လနဲ ့ေအာက္တိုဘာလ ရခိုင္ျပည္အေရးအခင္းဟာ ပညာမတတ္မႈ၊ ဥပေဒပညာ နားမလည္မႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရတာျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚလာတယ္။ ဒီသံုးသပ္ခ်က္ေတြဟာ အေပၚယံအားျဖင့္ ၾကည့္လွ်င္ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ ထင္ရေပမယ့္ ေသခ်ာရဲ့လားလို ့ထပ္ေမးရင္ ခိုင္မာတဲ့ အခ်က္အလက္ အေထာက္ အထားေတြနဲ ့ခ်ျပႏိုင္မယ္မထင္ပါဘူး။ ဆိုေတာ့ ရခိုင္ျပည္အေရးအခင္းဟာ ပညာမဲ့ျခင္း၊ ဥပေဒကို နားမလည္ျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးလို ့ေျပာခ်င္တယ္။ ဒါဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတဲ့ အေမးရဲ ႔အေျဖကို ေျပာလိုတယ္။
ရခိုင္ျပည္ရဲ့ တစ္ျခားတစ္ဖက္မွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္မ်ား ရပ္တည္ခ်က္
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ယခုဖြဲ ့စည္းထားတဲ့အတိုင္းေျပာရရင္ ျပည္နယ္(၇)ခုနဲ႔ တိုင္း(၇)ခ ရွိပါတယ္။ စုစုေပါင္း(၁၄)ခုေပါ့ ။ အဲဒီ(၁၄)ခုထဲမွာ ရခိုင္ျပည္ကလြဲရင္ က်န္တဲ့ ျပည္နယ္(၆)ခုနဲ ့တိုင္း(၇)တိုင္းမွာလည္း အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္တဲ့လူေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ အစၥလာမ္ဘာသာ ကိုးကြယ္တဲ့လူေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုႏွင့္အတူ လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲေတြမွာ ဆင္ႏႊဲခဲ့တယ္။ လြတ္လပ္ ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာလည္း မြတ္ဆလင္ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပည္နယ္ကိစၥကို စိုးစဥ္းမွ် မေျပာဆိုခဲ့ပါဘူး။ ထို႔အတူ ဦးေန၀င္း အာဏာသိမ္းကာလနဲ ့မဆလေခတ္ တစ္ေလ်ာက္လံုးမွာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ၁၉၈၈ လူထုအေရးေတာ္ပံု ကာလေတြကေန ဒီေန ့အခ်ိန္ထိဘဲျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားေတြ ေတာင္းဆို တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့တဲ့ စစ္အာဏာရွင္စံနစ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီအေရး၊ လူ႔အခြင့္ေရး၊ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ ယံုၾကည္ခြင့္၊ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရးစတဲ့ မူေတြအေပၚမွာဘဲ ရပ္ၿပီးတိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၾကတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုႏွင့္အတူ တိုင္းျပည္ ေကာင္းစားေရးကို ေရွ႕႐ႈခဲ့တယ္။ တိုင္းျပည္အေပၚမွာ သစၥာရွိျပခဲ့တယ္။ ဒါေတြကို ျငင္း၍ မရႏိုင္သလို သမိုင္းအျဖစ္နဲ႔လည္း က်န္ရစ္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုကလည္း အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ၾကတယ္။ ဒီအေထာက္အထားေတြဟာ ရခိုင္ျပည္ကလြဲၿပီး က်န္တဲ့ ျပည္နယ္(၆)ခနဲ႔ တိုင္း(၇)ခုထဲက မြတ္ဆလင္ေတြရဲ့ ရပ္တည္မႈေတြျဖစ္တယ္။
ရခိုင္ျပည္မွာရွိတဲ့ ဘဂၤလီေတြရဲ့ ရပ္တည္ခ်က္
ရခိုင္ျပည္ထဲမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ကေတာ့ အျခားျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေတြမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြနဲ႔ ကြဲျပားပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕အိပ္မက္ဟာ မြတ္ဆလင္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ျပည္နယ္မွတစ္ဆင့္ သီးျခားမြတ္ဆလငႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ေရးျဖစ္တယ္။ ဒီအိပ္မက္မ်ိဳးကို အျခားျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေတြမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြ မက္ခဲ့တဲ့ အိပ္မက္(လႈပ္ရွားမႈသမိုင္း)ကို မေတြ႔ေသးပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္မွာရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးမေရးခင္ကပင္ ဒီအိပ္မက္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းစဥ္ကာလက ဘဂၤလီေတြရဲ့ ရပ္တည္ခ်က္
ဒုတိယကမာၻစစ္မျဖစ္ခင္ အႏၵိယႏိုင္ငံရွိ မြတ္ဆလင္မ်ားက သီးျခားမြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံတည္ေထာင္ေရး လႈပ္ရွားမႈဟာ ရခိုင္ျပည္မွာ ရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြအတြက္ ပံုေဖာ္စရာ အိပ္မက္တစ္ခုရရွိခဲ့ တယ္လို ့ေျပာရမွာ ျဖစ္တယ္။ သူတို ့အိပ္မက္က အိႏၵိယႏိုင္ငံက ခြဲထြက္ၿပီး ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသစ္ ထူေထာင္ေရးႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ရန္ျဖစ္တယ္။ ဆိုလိုတာက ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသစ္ျဖစ္ေပၚလာရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္တို ့ကို ထည့္ၿပီး ႏိုင္ငံသစ္တည္ေဆာက္ေရး ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြဟာ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္၊ ကရာခ်ီၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ အစၥလာမ္ညီလာခံမွာ ပါကစၥတန္နဲ႔ ေပါင္းစည္းေရးအဆိုကို တင္သြင္းခဲ့ဖူးတယ္။ ဆိုေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိရဲ့လားလို ့ေမးရင္ ရွိတယ္ေျဖရပါလိမ့္မယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္က ထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့ ဦးပုကေလးေရးထားေသာ ငါတို႔ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဘာေတြ လုပ္ခဲ့သလဲ တတိယတြဲမွာပါတဲ ေအာက္ပါေရးသားခ်က္က ခိုင္မာတဲ့အေထာက္ အထားလို ့ေျပာရပါလိမ့္မယ္။
" စစ္အတြင္း ၁၉၄၆ တြင္ Jami- a – tul Ulema-e Islam အဖြဲ႔ေပၚေပါက္လာရာ ၄င္းပါတီက ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ ကရာခ်ီသို႔သြားကာ ပါကစၥတန္လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားေနေသာ မြတ္ဆလင္ေခါင္းေဆာင္ ဂ်င္းနားႏွင့္ေတြ႔ဆံုၿပီး ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္တို႔ကို ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံႏွင့္ ပူးေပါင္းခြင့္ျပဳရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ ထိုသို႔ေဆြးေႏြးရာတြင္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းေဒသကို တိုက္ခိုက္ၿပီး ပါကစၥတန္ထဲသို႔ သြတ္သြင္းရန္ သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသအျဖစ္ ရရွိေအာင္လုပ္ေပးရန္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အိႏၵိယသို႔ အသြားတြင္ မြတ္ဆလင္ ေခါင္းေဆာင္ မစၥတာဂ်င္းနားႏွင့္ေတြ႔ဆံုခဲ့ရာ ဂ်င္းနားက ဘူးသီးေတာင္ႏွင ေမာင္ေတာေဒသမွ မြတ္ဆလင္မ်ားက ပါကစၥတန္ထဲသို႔ ပူးေပါင္းရန္ ေတာင္းဆိုမႈကို မိမိကိုယ္တိုင္ မေထာက္ခံေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ မြတ္ဆလင္ေခါင္းေဆာင္ ဂ်င္းနားက ရခိုင္ျပည္ ေမာင္ေတာႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္နယ္မ်ားကို ဘဂၤလားျပည္ (ယခုဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ)ထဲသို႔ သြတ္သြင္းေပးရန္ စစ္တေကာင္း မူဆလင္အခ်ိဳ႕က ေတာင္းဆိုခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဤသို႔လံုး၀မျဖစ္ေစရပါဟုေျပာရင္း ဗမာျပည္သာမက မည္သည့္အျခားနယ္ပယ္ကိုမွ သိမ္းယူရန္ သို႔မဟုတ္ ေတာင္းယူရန္ မူဆလင္လိ(ခ္)၌ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိေၾကာင္း ၊ ထိုကဲ့သို႔ဘဂၤလားျပည္အေရွ႕ပိုင္းမွ လက္တစ္ဆုပ္မွ်ေလာက္ေသာ မူဆလင္လူမ်ိဳးအခ်ိဳ႕၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ ဆိုသည္မွာလည္း ဘာမွ ဂ႐ုစိုက္စရာမလိုေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ ရွင္းျပခဲ့သည္။ "ဒီေနရာမွာ စကားခ်ပ္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တာက ၂၀၁၁ က က်ေနာ္ေရးသားခဲ့တဲ့ ဦးရာဇတ္မွသည္ ကိုျမေအးအထိ သို႔ေသာ္ တံခါးလာေခါက္ၿပီ ေဆာင္းပါးမွာ ဂ်င္းနားက ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာကို ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လို ့ အမွတ္မွားစြာ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးပါတယ္။ အမွန္က ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြက ေတာင္းဆိုခဲ့တာလို ့ အမွန္ကို ျပင္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဂ်င္းနားရဲ့ ျငင္းပယ္မႈေၾကာင့္ ဘဂၤလီေတြဟာ လက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ကို ေရြးခဲ့ၿပီး ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ကုန္ခါနီးမွာ မူဂ်ာဟစ္ပါတီကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္က ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ Jami- a – tul Ulema-e Islam အဖြဲ႔နဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ခဲ့ကာ ေငြေၾကးကို ဒီအဖြဲ႔က နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ရွာေပးၿပီး မူဂ်ာဟစ္ပါတီကို ပံ့ပိုးေပးခဲ့ပါ တယ္။ အဲဒီအဖြဲ႔ကဘဲ ေဘာ္တြန္မေလထံ စာေရးၿပီး သူတို႔ဟာ Indo-Burma Frontier မွာ ရွိတဲ့အတြက္ ပင္လံုညီလာခံမွာ Frontier ရပိုင္ခြင့္ကို တင္ျပ ေတာင္းဆိုလိုေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားခဲ့ေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္ထဲက ဘဂၤလီေတြ ပင္လံုဆီမလွမ္းႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လို ့ အျခားျပည္နယ္ေတြထဲမွာ ေနထိုင္တဲ့ ဦးေဖခင္ကေတာ့ ပင္လံုကို တက္ေရာက္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ဘာကို ျပေနသလဲဆိုေတာ့ တိုင္းျပည္အေပၚမွာ သစၥာေစာင့္သိမႈနဲ႔ တိုင္းျပည္ကို ဖဲ့ထုတ္ေရးရဲ့ ကြာဟမႈဘဲျဖစ္ပါတယ္။
ကေန႔႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔အမည္ခံထားတဲ့ ဘဂၤလီေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးမရခင္ လြတ္လပ္ေရးအႀကိဳကာလကပင္ မက္ခဲ့တဲ့ အိပ္မက္မ်ိဳးနဲ႔ အျခားျပည္နယ္ေျခာက္ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းခုႏွစ္တိုင္းမွာ ရွိေနတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြရဲ့ ဆႏၵ သေဘာထားဟာ ကြာျခားပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္ဘက္မွာ ရွိေနတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြရဲ႕ ဆႏၵသေဘာထားဟာ ေဒသ ခံရခိုင္ေတြနဲ႔ေရာ ျပည္ေထာင္စုကို လိုလားတဲ့ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုကိုပါ ေျခာက္ျခားေစပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္ထဲမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြအားလံုးဟာ ဒီလိုဘဲလားလို႔ေမးရင္ မဟုတ္ဘူးလို ့ ေျဖရပါလိမ့္မယ္။ ၁၉၃၁ ၀န္းက်င္က ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ား သမဂၢရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးထြန္းစိန္ဟာ ရခိုင္ျပည္ထဲက မြတ္ဆလင္တစ္ေယာက္ပါ။ တိုင္းျပည္ဖဲ့ထုတ္ေရးကို မႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီလို မ်ိဳးဆက္ေတြရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လို ့ ကေန႔အခ်ိန္မွာ အၾကမ္းဖက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘဂၤလီေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၊ တိုင္းျပည္ဖဲ့ထုတ္လိုျခင္းေတြေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့ ရခိုင္ျပည္ထဲက မြတ္ဆလင္ေတြပါ အေရာင္ေတြ စြန္းထင္းခံခဲ့ရသလို အေရာင္ေတြခ်ယ္သျခင္းကို ခံလိုက္ရပါတယ္။ ထို႔အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္နံတစ္လ်ားမွာရွိတဲ့ မြတ္ဆလင္ထုကိုပါ ထင္ေယာင္ထင္မွား မယံုသကၤာစိတ္ေတြကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ဖဲ့ထုတ္လိုတဲ့ အၾကမ္းဖက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံဘဂၤလီေတြကို ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း ျမန္မာျပည္ထဲမွာရွိတဲ မြတ္ဆလင္ေတြ ျပသဖို ့လိုအပ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ ဘဂၤလီေတြရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္
ဆက္ေျပာရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးမရမီက ဖြဲ ့စည္းခဲ့တဲ့ မူဂ်ာဟစ္အဖြဲ ့ဟာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွာ တရား၀င္ဖြဲ႔စည္းၿပီး အဲဒီအဖြဲ႕က
(က) ကုလားတန္ျမစ္ အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္ နစ္ျမစ္အေရွ႕ဖက္ကမ္းၾကားေဒသကို မြတ္ဆလင္ေတြရဲ့ National Home အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးရန္။
(ခ) ရခိုင္ရွိမြတ္ဆလင္မ်ားကို တိုင္းရင္းသားစာရင္းထဲ ထည့္သြင္းေပးရန္ စသည္ျဖင့္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတယ္။ ဒီေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ခြဲျခမ္းၾကည့္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးမရမီကာေရာ ရၿပီးႏွစ္မွာပါ တိုင္းျပည္ဖဲ့ထုတ္ေရး ႀကိဳးပမ္းခဲ့ျခင္းကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ကာစမွာ ဘဂၤလီေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ တိုင္းရင္းသားစာရင္းမွာ ထည့္သြင္းထားျခင္းမရွိဘူးဆိုတာ ထင္ရွားေစသလို ဘဂၤလီေတြဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးကို သံုးစြဲျခင္းမရွိေသးဘူးဆိုတာလည္း ထင္ရွားေစပါတယ္။
၁၉၅၁ ခု ဇြန္လမွာ နယ္ပယ္အသီးသီးက ပါ၀င္တဲ့ မြတ္ဆလင္ညီလာခံကို ရခိုင္ျပည္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ အလယ္သံေက်ာ္ရြာမွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အလယ္သံေက်ာ္ ညီလာခံက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး အစိုးရသို႔ အိပ္ဖြင့္ေပးစာအျဖစ္ တင္ျပခဲ့တယ္။ ညီလာခံရဲ႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြထဲမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့
(က) ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းကို ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းေတာင္တန္းမ်ား၊ ကခ်င္ေဒသမ်ားနည္းတူ လြတ္လပ္ေသာ မြတ္ဆလင္ျပည္နယ္အျဖစ္ အျမန္ဆံုးဖြဲ႕စည္းေပးရန္၊
(ခ) စစ္ေတြၿမိဳ႕ကို ရခိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္း ေျမာက္ပိုင္းၿမိဳ႕ေတာ္ဟု သတ္မွတ္ကာ ၿမိဳ႕ႏွင့္ဆိပ္ကမ္းကြပ္ကဲမႈကို ရခိုင္ႏွင့္ မြတ္ဆလင္(၅၀)ရာခိုင္ႏႈန္းစီ စီမံခန္႔ခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ျပဳရန္ႏွင့္ ပထမဆံုးၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႏွင့္ တိုင္းမင္းႀကီးကို မြတ္ဆလင္လူမ်ိဳးမွ ခန္႔ထားရန္၊
(ဂ)လက္နက္ကိုင္တပ္ ဖြဲ႔စည္းေပးရန္ ထိုတပ္ဖြဲ႔မွ မြတ္ဆလင္(၅၀)ရာခိုင္ႏႈန္းပါ၀င္ရန္ ဗဟိုအစိုးရအဖြဲ႔တြင္မူ ၀န္ႀကီးခန္႔ထားရန္၊
(ဃ)တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္တြင္ အျခားျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ တိုင္းမ်ားနည္းတူ ကိုယ္စားလွယ္အညီအမွ် ေစလြတ္ခြင့္ရရန္၊
(င)မြတ္ဆလင္ေကာင္စီ ထားရွိခြင့္ျပဳရန္ စတဲ့အခ်က္မ်ားပါ၀င္ပါတယ္။
ဒီညီလာခံကို ပါလီမန္အမတ္မ်ားျဖစ္တဲ့ စူလတန္မာမြတ္၊ ဦးဖိုးခိုင္(မြတ္ဆလင္)၊ ေဒၚျမညြန္႔(မြတ္ဆလင္)တို႔ပါ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီပါလီမန္အမတ္မ်ားဟာ ဘာသာေရးလမ္းညြန္ခ်က္အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေန႔ လႊတ္ေတာ္ကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ဘဂၤလီအမတ္ေတြကို သတိႀကီးစြာ ထားရမယ္ဆိုတာ ထင္ရွားေစပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း လက္နက္ကိုင္ေနတဲ့ မူဂ်ာဟစ္ပါတီကလည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုထံသို႔ တင္သြင္းခဲ့သည့္ စာတမ္းထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားအနက္ အေရးႀကီးသည့္ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကေတာ့ --
(က) ရခိုင္ေဒသအတြင္းရွိ မြတ္ဆလင္မ်ားအားလံုးကို ႏိုင္ငံေတာ္အတြင္းရွိ ရခိုင္ မြတ္ဆလင္မ်ားအျဖစ္ လက္ခံရန္၊
(ခ) မူဂ်ာဟစ္မ်ားကို အၿမဲတမ္းတပ္မေတာ္တြင္ ရခိုင္မြတ္ဆလင္ ေသနတ္ကိုင္တပ္အျဖစ္ သီးျခားထားေပးရန္ စတဲ့ အခ်က္မ်ားပါ၀င္ပါတယ္။
သံုးသပ္ခ်က္
အထက္က တင္ျပခဲ့တဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ ႏွစ္ရပ္စလံုးမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးကို သံုးစြဲျခင္းမရွိေသးပါဘူး။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကာလမွာလည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာပါတီအျဖစ္ မွတ္ပံုတင္ခဲ့ေပမယ့္ ဒီစကားလံုးကို သံုးစြဲရင္ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ မျပဳခဲ့တဲ့အတြက္ အျခားနာမည္ကို ေရြးခဲ့ရတဲ့ သာဓကေတြရွိတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က အဲဒီစကားလံုးကို ပယ္ထားခဲ့ေပမယ့္ ဘဂၤလီေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာကို ေျခဆန္႔ၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့စကားလံုးကို ႏိုင္ငံတကာက သိေအာင္ ေငြေတြခင္းၿပီး ျပဳလုပ္လာခဲ့တယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း မီဒီယာအခ်ိဳ႕ကို အသံုးခ်ခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုး ျပႆာနာေတြ ဖန္တီးၿပီး ဘာသာေရးအရ ဖိႏွိပ္ခံေနရပါတယ္။ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ ေနပါတယ္လို ့ ေအာ္ဟစ္ခဲ့တယ္။ OIC လို အဖြဲ႔ကိုေတာင္ ျမန္မာျပည္ထဲ ၀င္ေအာင္ႏိုင္ေအာင္ထိ ထိုးေဖာက္လႈပ္ရွားႏိုင္တယ္။ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္သလို ျပည္တြင္း ျပည္ပ ဟန္ခ်က္ညီညီလႈပ္ရွားမႈဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲထိ ေရာက္ေအာင္ လႈပ္ရွားျပခဲ့တယ္။ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းကာလေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံ တနံတလ်ားမွာ ရွိေနတဲ့ ျမန္မာမြတ္ဆလင္ေတြကို မစည္း႐ံုးႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ ကေန႔ အခ်ိန္မွာ တစ္သားထဲျဖစ္ေအာင္ စည္း႐ံုးႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ေျပာမယ္ဆို ေျပာႏိုင္တယ္။ အထက္က တင္ျပခဲ့တဲ့ ရခိုင္ျပည္ထဲက ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘဂၤလီေတြရဲ့ လႈပ္ရွားမႈအဆင့္ဆင့္ဟာ လြတ္လပ္ေရးမရခင္ကပင္ ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ တိုင္းရင္းရင္းသားျဖစ္ေရး လႈပ္ရွားမႈရဲ႕ေနာက္ကြယ္မွာ မြတ္ဆလင္ျပည္နယ္မွသည္ မြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံ ထူေထာင္ေရးျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈေတြကို အာဏာမဲ့ေနတဲ့ ရခိုင္လူထုက ေခတ္အဆက္ဆက္ ထိေတြ႔ခံစားလာရျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္လူထုရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအေပၚမွာ ရပ္ၿပီးတုန္႔ျပန္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ပညာမတတ္မႈ၊ ဥပေဒကို နားမလည္မႈ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရပါတယ္ဆိုတဲ့အေျဖဟာ ခိုင္မာတဲ့အေထာက္ အထားမရွိတဲ့ ယိုင္နဲနဲ အေထာက္အထားေတြသာျဖစ္တယ္ဆိုတာကို အထက္က အေထာက္အထားေတြနဲ႔ ခ်ျပခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ဘယ္လိုဘဲျဖစ္ျဖစ္ အလယ္သံေက်ာ္ ညီလာခံရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြဟာ ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ သက္၀င္လႈပ္ရွားေနၿပီး ဟန္ခ်က္ညီညီ လႈပ္ရွားေနဆဲျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေျပာလိုပါတယ္။ ပါလီမန္ေခတ္ကလည္း လႊတ္ေတာ္ထဲထိ တင္သြင္းေဆြးေႏြးခဲ့ဖူးသလို ကေန႔အခ်ိန္မွာလည္း လႊတ္ေတာ္ထဲထိ သယ္ေဆာင္လာကာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြက ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ကိုင္လႈပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ေခတ္သစ္ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ျပင္းထန္တဲ့ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္လို႔ ေျပာရပါလိမ့္မယ္။ ။
ခိုင္လင္း(ေမဃ၀တီ)
ႏိုင္၀င္ဘာ(၁၁)၂၀၁၂ ညေန - ၄း၅၀

" အမွန္က ႏွစ္ေသာင္းေလာက္ရွိတဲ့ ကမန္လူမ်ိဳးဟာ ႏွစ္သိန္းေလာက္ျဖစ္ေနလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကိုလည္း ခရီးသြားလာခြင့္ ပိတ္ပင္ထားတယ္၊ ကုလားကို ကမန္ျဖစ္ေအာင္ လ၀ကကပဲ လာဒ္စားၿပီး လုပ္ေပးေနတာ၊ ခံရတာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကမန္ေတြပဲ "လို႔ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္က " ကမန္ " တစ္ေယာက္ BBC ေက်းတမာနဲ႔ေပဖူးလႊာက႑ကေန ၂၀၀၄-ခုႏွစ္ေလာက္က ထေအာ္တာကို ၾကားလိုက္ရေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ကိုယ္ေတြ႔ ကမန္အသြင္ေျပာင္းလဲမႈကို တင္ျပခ်င္ေနခဲ့တယ္။ ခုအေျခအေနမွာ လိုအပ္ခ်က္ကလည့္ ရွိေနၿပီမို႔ အုပ္စိုးသူအပါအ၀င္၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ျမန္မာရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူျပည္သားေတြ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္ေအာင္ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။
၁၉၉၂-ခုႏွစ္ ပတ္၀န္းက်င္၊ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ေတာင္ပိုင္း၊ သိမ္ေက်ာင္းရြာထိပ္မွာ ကၽြန္ေတာ္က သစ္စက္လုပ္ငန္းလုပ္ေနတယ္။ တစ္ေန႔မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔နဲ႔ ကပ္ရပ္ကုန္ေျခာက္ဆိုင္ကို ေစ်း၀ယ္ရန္သြားေတာ့ ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ အထူးခင္မင္ရင္းႏွီးေနတဲ့ ဆိုင္ရွင္အေဒၚႀကီးက " ဒါမင္းတို႔ရခိုင္ျပည္က ကမန္လူမ်ိဳးေတြပဲ "လို႔ လူစိမ္းငါးေယာက္နဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးတယ္။
ကၽြန္ေတာ္က "မင္းတို႔ဘယ္ကလဲ"လို႔ ရခိုင္စကားနဲ႔ေမးလိုက္ေတာ့၊ လ၀က ပံုစံစာရြက္ေတြ ျဖည့္ေနသူတစ္ဦးက "ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကပါ "လို႔ ရခိုင္စကားနဲ႔ျပန္ေျပာတယ္။ "ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ဘယ္ရပ္ကြက္ကလဲ"လို႔ ထပ္ေမးေတာ့ "ေရႊဂူေတာင္ကပါ"တဲ့။ "ငါေျမာက္ဦးၿမိဳ႕သားပဲ၊ ေရႊဂူေတာင္မွာ ကုလားပဲနည္းနည္းပါးပါးရွိတယ္၊ ကမန္မွမရွိတာ"လို႔ ျပန္ေျပာလိုက္ေတာ့ သူၿငိမ္သြားတယ္။ က်န္ေလးေယာက္ကို "မင္းတို႔ကေကာဘယ္ကလဲ"လို႔ ရခိုင္လိုေမးေတာ့ နားမလည္သလို ျပန္ၾကည့္ေနလို႔၊ ဗမာစကားနဲ႔ ေမးလိုက္ေတာ့လည္း နားမလည္ၾက။ ပထမဆံုး ရခိုင္လိုေျဖခဲ့တဲ့လူကိုပဲ ကုလားလိုေမးေနၾကတယ္။ အဲဒီလူက သူတို႔ကို ကုလားလိုျပန္ေျပာလိုက္ေတာ့ ေၾကာက္ေၾကာက္လန္႔လန္႔မ်က္ႏွာနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ကို ေငးၾကည့္ေနၾကတယ္။ အဲဒီ ၄-ေယာက္က ရခိုင္ျပည္မွာပင္ မေနဖူးပဲ ဘဂၤလားေဒ့ခ်္က တိုက္႐ိုက္၀င္လာသူေတြဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္သေဘာေပါက္လိုက္တယ္။
" သူတို႔ခမ်ာ ျမန္မာစာလည္းမေရးတတ္ေတာ့ ငါကပဲဒီပံုစံေတြကို ျဖည့္ေပး၊ တို႔ေရွ႕က လ၀ကနဲ႔ ဆက္သြယ္ေပး လုပ္ေနရတယ္။ လ၀က က တစ္ေယာက္ကို သံုးေထာင္က်ပ္ႏႈန္းယူတယ္၊ အေဒၚ့ကိုေတာ့ လၻက္ရည္ဖိုးေလာက္ပဲေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ လာလုပ္တဲ့ ကမန္ေတြကမ်ားေတာ့ အိမ္စရိတ္ နည္းနည္းပါးပါး ကာမိတာေပါ့ "လို႔ ဆိုင္ရွင္အေဒၚႀကီးကေျပာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သစ္စက္ေရွ႕မွာရွိတဲ့ လ၀က႐ံုးကလူႀကီးေတြ ညဘက္မွာလည့္ အိမ္မျပန္ၾကပဲ စားၾကေသာက္ၾက၊ တ႐ုန္း႐ုန္းနဲ႔ မိန္းမပ်က္ေတြနဲ႔ ေပ်ာ္ပါးေနၾကတာ ဒီ၀င္ေငြေၾကာင့္ပဲလို႔ နားလည္လိုက္တယ္။
စစ္အစိုးရက ႏိုင္ငံအႏံွ႔ ၿမိဳ႕သစ္ေတြေဖၚေပးေနတယ္၊ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္ေတြကိုပါ ၿမိဳ႕သစ္ေတြမွာ ေနရာခ်ထားေပးေတာ့ သန္းေခါင္စာရင္းေပ်ာက္တဲ့လူနဲ႔ မွတ္ပံုတင္မရွိတဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီးဆိုေတာ့၊ သန္းေခါင္စာရင္းနဲ႔ မွတ္ပံုတင္လုပ္ေပးတာကို ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ေပါ့ေပါ့နဲ႔ လုပ္ေပးေနခဲ့တယ္။ ဒီအကြက္ကို ကုလားေတြက ေကာင္းေကာင္းအသံုးခ်ၿပီး လွိမ့္၀င္လာတာေတြ အကုန္လံုး ၿမိဳ႕သစ္ေတြမွာလာၿပီး မွတ္ပံုတင္လုပ္ၾကတယ္။ မွတ္ပံုတင္မွာမွ " ဘဂၤလီလူမ်ိဳး၊ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ အဆင့္တင္မကပဲ၊ ကမန္လူမ်ိဳး အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ တိုင္းရင္းသား " အထိ လုပ္ေပးလိုက္ၾကတယ္။
ၿမိဳ႕သစ္ေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာမွာ သူတို႔ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား လုပ္သြားၾကၿပီလဲ၊ ေတြးၾကည့္ၿပီး စိတ္မေကာင္းျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္က ကမန္တစ္ေယာက္ ၂၀၀၄-ခုႏွစ္ပတ္၀န္းက်င္မွာ BBC ကေနေျပာလိုက္တဲ့အခ်ိန္ ႏွစ္သိန္းရွိေနၿပီဆိုေတာ့ ခုဆိုဘယ္ေလာက္မ်ား ရွိေနၿပီလဲ၊ ဌာနဆိုင္ရာေတြနဲ႔ ရဲ၊ စစ္တပ္ေတြထဲကို ကုလားေတြ ကမန္အေရၿခံဳၿပီး ဘယ္ေလာက္ မ်ားမ်ားစားစား ၀င္ေရာက္ေနရာယူထားၾကၿပီလဲ၊ စဥ္းစားမိတိုင္း တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားမိရတယ္။
ကမန္ကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ သြတ္သြင္းလိုက္တာကေတာ့ ၁၉၇၄-ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအတည္ျပဳၿပီးမွ မဆလ အစိုးရက သတ္မွတ္လိုက္တာ။ ျမန္မာျပည္သူေတြ အကုန္လံုးကို ခ်ျပအသိေပးဖို႔ မေျပာနဲ႔ ရခိုင္ျပည္သူေတြရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္ကိုပင္ ေမးစမ္းမၾကည့္ပဲ ထင္သလိုလုပ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက ရခိုင္စကားေျပာၿပီး ရခိုင္မွာ အေနၾကာလာတဲ့ ဒီကမန္လူမ်ိဳးေတြကို ခင္မင္မႈအစြဲနဲ႔ ရခိုင္ပညာရွင္တစ္ခ်ိဳ႕က မဆလ အစိုးရနဲ႔အတူ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ လက္ခံခဲ့ေပမယ့္ ပညာရွင္အမ်ားစုနဲ႔ ရခိုင္ျပည္သူေတြက လံုး၀လက္မခံခဲ့ၾကဘူး။
လက္မခံတဲ့ ရခိုင္ပညာရွင္အမ်ားစုနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ သေဘာထားကေတာ့- နံပါတ္ (၁) အခ်က္-ကမန္ဆိုတာ ၿမိဳ၊ သက္၊ ဒိုင္းနက္၊ ခမြီး၊ ရခိုင္၊ ဗမာ၊ ရွမ္း၊ ခ်င္း၊ ကရင္တို႔လို ဒီေျမ၊ ဒီေရမွာ ဘယ္အခ်ိန္ကာလကစၿပီး ေနထိုင္လာၾကသလဲဆိုတာကို မွန္းဆမႈသာျပဳႏိုင္တဲ့ တိုင္းရင္းသား စစ္စစ္မ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ၁၆၆၀-ခုႏွစ္ေလာက္မွာမွ တိုင္းတစ္ပါး အာဖကန္နစၥတန္က လာေရာက္ေနထိုင္သူေတြ ျဖစ္ေနလို႔ပဲ။
နံပါတ္ (၂) အခ်က္က ကမန္ကိုအေၾကာင္းျပဳၿပီး ကုလားေတြ ရခိုင္ကိုပိုင္ဆိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားမႈေတြ သမိုင္းမွာရွိေနေတာ့ ကမန္ကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလိုက္တာဟာ ကုလားေတြအတြက္ တိုက္ကြက္ႀကီး ျဖစ္လာႏိုင္တာကို ရခိုင္ပညာရွင္အမ်ားစုနဲ႔ အသိအျမင္က်ယ္တဲ့ ျပည္သူေတြက သိထားခဲ့ၾကသလို ထင္ခဲ့တဲ့အတိုင္းလည္း ျဖစ္လာခဲ့တာပါပဲ။ ၁၉၉၀-ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကမန္ကိုေရွ႕ကတင္ ကုလားေတြက ၀ိုင္းၿပီးေမးေပးခဲ့လို႔ စစ္ေတြမဲဆႏၵနယ္ေျမမွာပင္ ကမန္တစ္ေယာက္ မဲအႏိုင္ရခဲ့တယ္။
ခုျဖစ္ေနတဲ့ ရခိုင္ပဋိပကၡမွာလည္း ေဒသခံတိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ခိုး၀င္၊ တိုက္၀င္လာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီေတြနဲ႔ပဲ ျဖစ္ေနၾကတာမဟုတ္ပါဘူး၊ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္အားလံုးနဲ႔ ျဖစ္ေနၾကတာပါလို႔ ကမာၻကို လွည့္စားခ်င္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ကုလားေတြက ကမန္ကိုပါ ျပႆနာထဲပါလာေအာင္ ဆြဲသြင္းေနတယ္။ ၈၈-ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုျမေအးစကားကို ငွားယူေျပာရရင္ " ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕အေရးကို အစၥလာမ္ဘာသာအေရး ျဖစ္လာေအာင္ ဖန္တီးေနၾကတာပါ "လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။
ကမန္ဆိုတာက အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္တာကလြဲလို႔ ရခိုင္လိုေျပာၿပီး၊ ရခိုင္လိုေနၾကသူေတြ၊ ကုလားစကား(ဘဂၤလီစကား)လည္း မတတ္ၾကဘူး။ ကုလားစာတတ္ဖို႔ကအေ၀းႀကီး၊ ကုလားေတြဟာ သူတို႔ထက္ နိမ့္က်တဲ့လူမ်ိဳးေတြလို႔ သတ္မွတ္ၿပီး ကုလားနဲ႔သားေပး သမီးယူလည့္ မလုပ္ခဲ့ၾကဘူး၊ ရခိုင္ေတြနဲ႔ပဲ ရင္းႏွီးခင္မင္စြာနဲ႔ ေနထိုင္လာခဲ့ၾကတယ္။
ခက္တာက ကုလားစာမတတ္ေတာ့ ဗလီဆရာေတြကို ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာဘက္က ေခၚယူၾကရတယ္။ အဲဒီအယူသည္း ဗလီဆရာေတြရဲ႕ မိႈင္းတိုက္မႈ၊ စစ္အစိုးရလက္ေအာက္ ရခိုင္ေတြ ကုန္းေကာက္စရာမရွိေအာင္ ဆင္းရဲမြဲေတလာမႈ၊ ကုလားေတြက ႏိုင္ငံတကာအေထာက္အပံ့ေတြ ရရွိေနမႈ၊ လာဒ္ေပးလာဒ္ယူနည္းနဲ႔ ကုလားေတြ ႀကီးပြားလာမႈေတြေၾကာင့္ ကမန္ဟာ ေနာက္ပိုင္းမွာ ကုလားေတြဘက္ကို ယိမ္းလာၾကတယ္။ ဘယ္အထိယိမ္းလာလဲ?ဆိုရင္ ပင္လယ္ျပင္ကို စက္ေလွနဲ႔ ငါးဖမ္းထြက္ေတာ့ စက္ေလွေပၚမွာ ငါးေယာက္ေလာက္ပဲပါသြားတာ ျပန္၀င္လာေတာ့ ကုလားအေယာက္ ႏွစ္ဆယ္ေလာက္ ပါလာတယ္။ သူတို႔ရပ္ရြာေတြမွာ ၀ွက္ထားေပးၿပီး လာဒ္ေပးလာဒ္ယူနည္းနဲ႔ မွတ္ပံုတင္ယူေပးလိုက္ၾကတယ္။ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာက ဗလီဆရာေတြရဲ႕ ဘာသာေရးမႈိင္းက ဘယ္ေလာက္ထိ ၀င္လာလဲဆိုရင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ တိုက္ညီေနာင္ကို ေလယာဥ္နဲ႔ ၀င္တိုက္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၁-ခုႏွစ္ (၉)လပိုင္း၊ (၁၁)ေန႔ကဆိုရင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ နာဇီရပ္ကြက္နဲ႔ တစ္ၿပိဳင္တည္း ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ ကုလားပိုက္ဆိပ္ရပ္ကြက္မွာ ထမင္းစားပြဲႀကီးေတြလုပ္ၿပီး ေအာင္ပြဲခံခဲ့ၾကတယ္။ (၉/၁၁)ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ကိုလည္း ႏွစ္တိုင္း ေအာင္ပြဲျပဳလုပ္ၾကေသးတယ္။ အဲဒီလိုနဲ႔ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ တစ္စတစ္စ ေ၀းကြာလာတဲ့ ကမန္ေတြဟာ ခုပဋိပကၡမွာလည္း ကုလားဘက္ပါသြားတာ မဆန္းပါဘူး။
၂၀၁၂.၁၀.၃၀-ရက္ေန႔ ေက်ာက္နီေမာ္ ပဋိပကၡအတြက္ ၃၀-ရက္ေန႔ည BBC အႀကီးတမ္းသတင္းေထာက္ ဦးကိုကိုေအာင္က Interview လုပ္တာၾကားလိုက္ရတယ္။ ကမန္ေခါင္းေဆာင္ "အုလမာ သာသနာ့ပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔ ဥကၠဌ ဦးေမာင္ေမာင္တင္"ဆိုတဲ့လူဟာ အင္တာဗ်ဴးမွာ ဗမာစကားကို ကုလားလိုေျပာေနတယ္။ အမွန္က ကမန္ဆိုတာ ကုလားစကားတစ္ခြန္းမွ တတ္တဲ့လူေတြမဟုတ္ဘူး။ ရခိုင္စကားကို ရခိုင္ေတြေျပာသလိုပဲ ပီပီသသေျပာေနၾကတဲ့လူေတြ၊ သူတို႔ ဗမာစကားေျပာရင္လည့္ ရခိုင္ေတြ၀ဲသလိုပဲ၀ဲၾကတယ္။ ခုေတာ့ ကမန္ေခါင္းေဆာင္ "ဦးေမာင္ေမာင္တင္"ဟာ ကုလားသံနဲ႔ေျပာေနေတာ့ ေသခ်ာတာေပါ့ ကမန္၀င္ေပါက္က ၀င္ေနတဲ့ ကုလားတစ္ေယာက္ေပါ့။
ခိုင္ထူး (ARG-222)
ရခိုင္မ်ိဳးေစာင့္အုပ္စု
ဂ်ပန္
ရက္စြဲ-၃၁.၁၀.၂၀၁၂

OIC)ကိုလက္ခံလိုက္ရင္ ျပည္သူတစ္ရပ္လံုးက သေဘာမတူဆိုတာကိုသိရက္နဲ႔ လက္ခံလက္မွတ္ ထိုးထားသလိုလို လွည့္ကြက္ဆင္တဲ့အတြက္ ႐ိုးသားတဲ့ ရခိုင္ျပည္သူေတြ စိုးရိမ္တႀကီး အႀကိမ္ႀကိမ္ဆႏၵျပ ခဲ့ၾကရတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြ၊ သံဃာေတာ္ေတြ၊ ၿမိဳ႕မိ ၿမိဳ႕ဖေတြ၊ သမၼတႀကီးထံကန္႔ကြက္လႊာ တင္သြင္းခဲ့ၾကရတယ္။ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ရပ္လံုးကလည္း စက္တဘၤာ(၂၆)ရက္ေန႔က မခံမရပ္ႏိုင္လို႔ ဆႏၵျပခဲ့ၾကတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ(၁၅)ရက္ေန႔က ရန္ကုန္၊ စစ္ေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းလံုးမွာရွိတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြ ဆႏၵျပခဲ့ၾကေသးတယ္။ ေနာက္ဆံုးေအာက္တိုဘာ(၂၀)ရက္ေန႔အထိ ရခိုင္ ျပည္နယ္ရဲ႕ ၿမိဳ႕နယ္အခ်ိဳ႕မွာ ဆႏၵျပခဲ့ၾကေသးတယ္။ အစိုးရရဲ႕လွည့္ကြက္ေတြေၾကာင့္ ျပည္သူေတြ ဘယ္ေလာက္လည္ခဲ့ၾကသလဲ။ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးကို သဲစားျပာလူးအ႐ူးအမူးျဖစ္ေစခဲ့တယ္။ ရာခ်ီလို႔ ေသေၾက ေသာင္းခ်ီလို႔ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္သြားၾကတယ္။
အစိုးရရဲ႕လွည့္ကြက္လို႔ ဘာေၾကာင့္ေျပာဆိုရသလဲဆိုရင္ ပထမတစ္ခ်က္က ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္နီေမာ္ကိစၥမွာလူထုေတြ ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ ခ်က္ခ်င္းမေဆာင္ရြက္ခဲ့သျဖင့္ လူမ်ိဳးေရး အသြင္ ေျပာင္းလဲႏိုင္တာကိုသိရဲ႕နဲ႔ မလုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့အတြက္ ေတာင္ကုတ္ကိစၥ ျဖစ္ေပၚလာရတယ္။ ေမာင္ေတာမွာ ေသတဲ့ဘဂၤလီေတြအတြက္ ဆုေတာင္းပြဲမွာ (နစက)ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေအာင္ႀကီးကိုယ္တိုင္ ဘဂၤလီဖက္က ဆုေတာင္းပြဲက်င္းပခဲ့လို႔ ႀကီးမားတဲ့ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္သြားခဲ့ရတယ္။
ဒုတိယအခ်က္က စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ နာရီစင္လမ္းဆံုကိစၥမွာ ျပည္သူ႔ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို ဘဂၤလီ(၁၀၀၀)ခန္႔က ၀ိုင္းရံထားကာ " ခဲ " နဲ႔ေပါက္လို႔ ရဲေတြကိုသာမက ဒုရဲမွဴးႀကီးကိုယ္တိုင္ကို ခဲမွန္တဲ့အထိ ျဖစ္သြားရတယ္။ (ပစ္မိန္႔မရလို႔)အေပၚေထာင္ပစ္ၿပီး လူစုခြဲပစ္ခဲ့ၾကရတယ္။ လူစုကြဲသြားေပမယ့္ ဘဂၤလီေတြ အခဲမေၾက ျဖစ္ကာ "ဘုေမရြာ"ကိုသြားၿပီး မီး႐ႈိ႕၊ ရခိုင္သဇင္တည္းခိုးခန္းကိုသြားၿပီးမီး႐ႈိ႕၊ တည္းခိုးခန္းေရွ႕တန္းလ်ား ကိုမီး႐ိႈ႕၊ (နစက)အႀကီးအကဲကိုုယ္တိုင္ ဘဂၤလီေတြမီး႐ိႈ႕တာကို ဓါတ္ပံု႐ိုက္ၿပီး ျပန္သြားတယ္။ ဟန္႔တား ျခင္း မရွိခဲ့။ ဒီအျဖစ္အပ်က္ဟာ ကိုယ္ကိုင္ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရဲတပ္ၾကပ္တစ္ဦးရဲ႕ ထြက္ဆိုတင္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ဘဂၤလီ-ရခိုင္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ျဖစ္တဲ့ ေနရာတိုင္းမွာ ေသေသ ရွာရွာေလ့လာသံုးသပ္ရင္ ေတြ႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
ရခိုင္ကို ဘဂၤလီနဲ႔လွည့္တိုက္ရင္ အရမ္းလြတ္လပ္တယ္ဆိုတဲ့ (Key)ကို ျမန္မာအစိုးရကသိထား တယ္ေလ။ ျပည္တြင္း/ျပည္ပမွာရွိၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြသာမက ႏိုင္ငံတကာကိုပါ မ်က္စိလည္သြား ေအာင္လွည့္စားႏိုင္ခဲ့တယ္။
ေရႊ(gas)ကရတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္(၂၄)နာရီမီးရရွိေရးစီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေပးရမယ္။ အခုရန္ကုန္မွာ လွ်ပ္စစ္မီး (၁)ယူနစ္ကို (၂၅ိ/-)က်ပ္၊ စစ္ေတြမွာ (၁)ယူနစ္ကို(၅၀၀ိ/-)က်ပ္၊ တပ္မေတာ္သားသံုးတဲ့ ယူနစ္ပါထည့္ေပါင္းထားလို႔ တပ္မေတာ္သံုးတာကို ရခိုင္ျပည္သူေတြက ေပးေဆာင္ ရတယ္။ မီးက ပုဂၢလိကမီး၊ အစိုးရက တရား၀င္သတ္မွတ္မေပးထား၊ ဒီမီတာႏႈန္းထားနဲ႔ ဘယ္လိုလုပ္ငန္း လုပ္ၾကမလဲ။ သာမန္ မီးပူ၊ ပန္ကာသံုးတာနဲ႔ေတာင္ တစ္လလွ်င္ (၃၀၀၀ိ/-)ခန္႔ ကုန္က်ေနၿပီ။ (၂၄)နာရီ မီးရလာရင္ ရခိုင္ေတြေထာင္လာမယ္၊ ဘဂၤလီနဲ႔ တိုက္ေပးထားရင္ ရခိုင္လည္းေထာင္မလာႏိုင္ေတာ့ဘူး။ စီမံကိန္းလည္း ခဏတစ္ျပဳတ္ေမွးမွိန္သြားမယ္။ တစ္ခ်က္ခုတ္ ႏွစ္ခ်က္ျပတ္ ရခိုင္ေတြကိုအတိတ္ေမ့ေရာဂါ ေပးထားလိုက္ၿပီ။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္က အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာသေဘာတူထားတဲ့ စီမံကိန္းေတြရွိတယ္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကာလကတၱားမွ စစ္ေတြထိေရေၾကာင္း (၅၃)ကီလိုမီတာ(စီမံကိန္း)၊ စစ္ေတြမွ ပလက္၀ထိ ကားလမ္း (၁၂၉)ကီလိုမီတာ(စီမံကိန္း) စတဲ့စီမံကိန္းေတြကို ေႏွာင့္ေႏွးေစတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕ရင္ထဲမွာ(႐ိုဟင္ဂ်ာ) (သို႔) (OIC)လို႔ ျဖစ္သြားေလာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ခဲ့တဲ့ အစိုးရကို ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။ ဒါေတြအျပင္ ေက်ာက္ျဖဴ မေဒးကၽြန္းကိစၥ၊ ထား၀ယ္ေရနက္ဆိပ္ကမ္းကိစၥ၊ ကခ်င္ကိစၥေတြကိုပါ အေမွာင္ခ် ေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။
အခ်ိဳ႕က ျမန္မာအစိုးရအဖြဲ႔ကို အထင္ေသးၾကတယ္။ အခုျမန္မာအစိုးရ ပညာျပလိုက္တာေၾကာင့္ ျမန္မာမကလို႔ တစ္ကမာၻလံုးကိုပါ ဂယက္႐ိုက္သြားေစခဲ့တယ္။ မဟုတ္လား။ ဘယ္ေလာက္ေတာ္သလဲ။ ဒီလိုလွည့္ကြက္ေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ ရခိုင္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ သိသင့္တယ္။ အကင္းပါးသင့္တယ္။ သတိထားေစာင့္ၾကည့္ဖို႔လိုတယ္။ ဒီပဋိပကၡမွာရခိုင္ေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕ ဗ်ဴဟာနည္းတယ္။ (NGOs)ေတြကို ေမာင္းထုတ္တာဟာ ဆႏၵ ေစာတယ္လို႔ေျပာခ်င္တယ္။ အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြမွာ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။
အစိုးရဟာ ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္ထ ိ" ၀ွက္ ဖဲ " တစ္ခ်ပ္ကို အသံုးျပဳၿပီးလွည့္စားႏိုင္ခဲ့တယ္။ ျပည္သူ႔ ဆႏၵကိုလိုက္ေလ်ာ့သလိုနဲ႔ (OIC)ကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း မသြင္းေတာ့ပါဘူးလို႔ မဟာကယ္တင္ရွင္ႀကီး လုပ္လိုက္တာဟာ သေဘာက်စရာ ပညာယူစရာေကာင္းေလာက္ပါေပတယ္။ ကမာၻကမ်က္စိလည္သြား ရတယ္။ အစိုးရရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ သူတို႔အတြက္ အျမတ္အမ်ားႀကီးက်န္ပါတယ္။
အခုကိစၥမွာ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္(၁၄)ခုမွ ရခိုင္ျပည္နယ္ဟာ ဒုတိယအဆင္းရဲဆံုးဘ၀ကေန ပထမ အဆင္ရဲဆံုးဘ၀သို႔ ျမွင့္တင္ေပးႏိုင္တယ္။ ဘဂၤလီေတြရဲ႕ဆႏၵ၊ ဘဂၤလီေတြရဲ႕ ဖက္ေတာ္သားႏိုင္ငံေတြ ဘယ္သူဘယ္၀ါဆိုတာေတြဆိုတာ ခန္႔မွန္းမိႏိုင္ခဲ့တယ္။ ကမာၻကိုလည္း တရားမွ်တမႈရွိတဲ့အစိုးရ၊ သိကၡာရွိ တဲ့အစိုးရအျဖစ္ ျပသခြင့္ရလိုက္တယ္။ ဒါေတြဟာသူတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၲရား လည္ပတ္ဖို႔အတြက္ အထူး လိုအပ္ခ်က္ေတြ မဟုတ္ပါလား။ (EU)အဖြဲ႔ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုေပးတာလြဲသြားပါၿပီ၊ ဦးသိန္းစိန္ေခါင္း ေဆာင္တဲ့ ျမန္မာအစိုးရအဖြဲ႔ကိုပဲေပးသင့္တယ္။ မဟုတ္ပါလား။......

ဦးေႏွာက္ကုိပ်က္စီးေစေသာ အေၾကာင္း ၁၀ ခ်က္
==========================

၁) စကားနည္းျခင္း

အသိဥာဏ္ အေတြးအေခၚပိုင္းပါတဲ့ စကားစျမည္မ်ိဳး ေျပာေပးျခင္းေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ရဲ႕စြမ္းရည္ကို တိုးတက္ေစပါတယ္။